Mekke Savunma İttifakı'nın İstanbul zirvesi tamamlandı: İsim netleşti, genişleme sinyali verildi

Türkiye; Suudi Arabistan ve Pakistan’ı yeni bölgesel savunma grubunun ilk bakanlar düzeyindeki toplantısı için pazartesi günü İstanbul’da ağırladı.

Toplantı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud tarafından imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamındaki Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk buluşması oldu.

Mekke İttifakı'nın en önemli icrai yapısı olarak görev yapacak olan komitenin, ittifakın yol haritasını çizerken askeri iş birliğini güçlendirecek somut adımları da ele alması hedefleniyor.

Toplantının ardından konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bugün itibarıyla anlaşma ile öngörülen kurumsal yapının oluşturulması için çalışmalara başladıklarını belirterek, "İttifakımızın resmî adı konusunda mutabık kaldık. İttifakımızın adı Mekke Savunma İttifakı" dedi.

Bölgede "yeni bir güvenlik ve iş birliği mimarisinin tesis edilmesi sürecinin başladığını" belirten Fidan, "Sekreteryanın Riyad'da kurulması öngörülmüştü, ilk Genel Sekreter'in de bir Pakistanlı kardeşimizin olması konusunda mutabık kalınmıştı. Bugün bundan sonra hangi adımların atılacağına dair ilk kararlar alınmış oldu," ifadelerini kullandı.

Fidan ittifakın "savunma temelli" olduğunun bir kez daha altını çizerek, başka devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı ve içişlerine müdahale etmemek gibi uluslararası hukuk kurallarına uyulacağını vurguladı.

İttifakın genişlemek üzere kurulduğunu söyleyen Fidan, "İttifak herhangi bir devlete karşı kurulmadığı gibi bölgemizdeki tüm devletlere açıktır," diyerek, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu ittifakla bölgede giderek daha büyük bir istikrarın oluşacağını göreceğiz. Belirsizlikler azalacak, aktörlerin tavırları daha belirgin hâle gelecek."

Bakan Fidan diğer ülkelerin katılım süreci üzerine bir yol haritasının hazırlanmakta olduğunu da sözlerine ekledi.

Mekke’deki imza töreninin ardından yapılan açıklamalarda ittifakın genişlemeye açık olduğu bildirilmiş ancak katılım süreçlerinin ayrıntılarına değinilmemişti. Özellikle bu üç ülke ile R4 (Bölgesel Dörtlü) girişiminde yer alan Mısır’ın anlaşmada neden bulunmadığı uluslararası kamuoyunda en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.

Pazartesi günü İstanbul'da yapılan toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı.

Pakistan heyetine Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar'ın yanı sıra Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asıf ve Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asım Münir liderlik etti.

Suudi Arabistan ise Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan el Suud, Savunma Bakanı Prens Halid bin Salman bin Abdülaziz el Suud ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh bin Hamed Al Ruwaili ile toplantıda yer aldı.

Mekke Savunma Anlaşması, NATO’nun en büyük ikinci ordusu olan Türkiye’yi, İslam dünyasının tek nükleer silahlı devleti Pakistan’ı ve Körfez’in lider gücü Suudi Arabistan’ı tek bir ittifak çatısı altında birleştiriyor.

Anlaşma, bölgede savaşların, çatışmaların ve askeri gerilimlerin arttığı bir dönemde gündeme geldi. Özellikle Körfez ülkelerini de içine çeken ABD-İran savaşı, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığını sekteye uğrattı.

Ülkeler, anlaşma ile NATO’nın 5. Maddesindeki kolektif savunma ilkesine benzer şekilde, üyelerden birine yapılan silahlı saldırının tümüne yapılmış sayılacağını taahhüt etti.