Norveç'in yeni kralı 8. Haakon: Önündeki zorluklar neler?

Norveç'te Kral 5. Harald'ın hayatını kaybetmesinin ardından oğlu Veliaht Prens Haakon tahta çıktı. 53 yaşındaki Haakon, Kral 8. Haakon adını aldı.

Haakon'un en büyük çocuğu Ingrid Alexandra ise veliaht prenses oldu ve taht sıralamasında birinci sıraya geçti.

Haakon, babasının sağlık durumunun kötüleştiği son yıllarda birçok kez naiplik görevini üstlenmiş ve kralın bazı görevlerini yerine getirmişti.

Norveç monarşisinin geçmişi 9. yüzyılda ülkenin ilk kralı kabul edilen Harald Fairhair'e kadar uzanıyor. Günümüzde kralın yetkileri büyük ölçüde sembolik. Siyasi güç seçilmiş parlamentonun elinde bulunuyor.

Buna rağmen kraliyet ailesi Norveç'te kamuoyunun yakından takip ettiği bir kurum olmayı sürdürüyor ve ülkenin uluslararası alanda temsil edilmesinde rol oynuyor.

8. Haakon kimdir?

Haakon, Kral 5. Harald'ın iki çocuğundan küçük olanı. Ablası Prenses Märtha Louise'den iki yıl sonra dünyaya geldi.

Erkek çocukların taht sıralamasında öncelikli olduğu dönemde doğan Haakon, 1991'de büyükbabası Kral Olav'ın ölümüyle veliaht oldu.

Norveç, 1990'da anayasa değişikliği yaparak taht sıralamasında cinsiyet ayrımını kaldırdı ve ilk doğan çocuğa öncelik verilmesini kabul etti. Ancak değişiklik geçmişe dönük uygulanmadı.

Haakon, 1998'de yayımlanan bir kitapta çocukken oyuncak dükkanı sahibi olmayı hayal ettiğini, ancak zamanla geleceğinin büyük ölçüde belirlendiğini ve bir gün kral olacağını anladığını anlatmıştı.

Yeni kral, California Üniversitesi Berkeley'de siyaset bilimi alanında lisans, Londra Ekonomi Okulu'nda ise kalkınma çalışmaları alanında yüksek lisans yaptı. Yüksek lisansında uluslararası ticaret ve Afrika üzerine uzmanlaştı.

Haakon ayrıca Norveç Kraliyet Deniz Harp Okulu'nda eğitim aldı ve diplomasi alanında bir programı tamamladı.

Tutkulu bir sörfçü ve kayakçı olan Haakon, Norveç devlet televizyonu NRK'ye, kraliyet ailesinden olmasaydı sörfçü olacağını söylemişti.

Rock ve rap müziğin de hayranı olan Haakon, gençliğinde Avrupa genelinde müzik festivallerine katıldı.

Evliliği ülkeyi nasıl böldü?

Haakon, eşi Mette-Marit Tjessem Høiby ile 1999'da bir müzik festivalinde tanıştı.

Daha önce evlenmiş ve bir çocuğu olan Mette-Marit ile ilişkisi, Norveç'te tartışmalara yol açtı.

Tartışmaların nedenlerinden biri, Mette-Marit'in geçmişte yasa dışı uyuşturucu kullanımının da görüldüğü bir sosyal çevreyle bağlantılı olmasıydı.

Bazıları çifti desteklerken, bazıları Mette-Marit'in geleceğin kraliçesi olmaya uygun olup olmadığını sorguladı.

Haakon buna rağmen babası Kral Harald'ın evlilik için onayını aldı. Çift 2001'de evlendi.

Mette-Marit zaman içinde Norveç kamuoyunun önemli bir bölümünün desteğini kazandı ve bugün kraliyet ailesinin önde gelen üyelerinden biri olarak görev yapıyor.

Çiftin Ingrid Alexandra ile Prens Sverre Magnus adında iki çocukları oldu. Haakon ayrıca, kraliyet unvanı bulunmayan Mette-Marit'in oğlu Marius Borg Hoiby'nin üvey babası oldu.

Haakon'u bekleyen sınavlar: Eşinin Epstein bağlantıları ve üvey oğlunun davası

Haakon, eşinin Jeffrey Epstein'le geçmişteki temasları ve üvey oğlunun tecavüz mahkûmiyeti nedeniyle monarşiyi istikrara kavuşturma ve kraliyet ailesinin popülaritesini yeniden inşa etme göreviyle karşı karşıya.

Haziran ayında Hoiby, dört tecavüz suçlamasından ikisinde suçlu bulunarak dört yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ayrıca saldırı ve yakın ilişkide şiddet uygulamaktan da hüküm giydi. Avukatları, karara itiraz edeceklerini açıkladı.

Dava, Mette-Marit'in Epstein'le bağlantıları nedeniyle kraliyet ailesinin yeniden mercek altına alındığı bir döneme denk geldi. Mette-Marit, merhum cinsel suçluyla temasını sürdürdüğü için özür dileyerek kötü bir muhakeme sergilediğini kabul etti. Kendisine yöneltilmiş bir suçlama bulunmuyor.

Haakon'un kral olarak karşılaşacağı en önemli sorunlardan biri, son yıllarda düşen ve Hoiby'nin davasıyla daha da zarar gören kraliyet ailesine yönelik halk desteğini yeniden kazanmak olacak.

Haakon'un kız kardeşi Martha Louise de meleklerle iletişim kurabildiğini iddia etmesi gibi alışılmadık inançları nedeniyle eleştiri topluyor.

Norveç gazetesi Dagbladet'in 2022'de yaptığı bir ankete göre, katılımcıların yüzde 68'i monarşinin devamından yana. Bu oran, kamu yayıncısı NRK'nin 2017'deki anketinde yüzde 81'di.