Estonya Savunma Bakanı, Ukrayna için 70 milyon euroluk AB fonlu tedarik skandalında istifa etti

Estonya Savunma Bakanı Hanno Pevkur, hükümetin daha önce top mermisi üretme geçmişi bulunmayan şirketlerden Ukrayna için mühimmat satın almak amacıyla Avrupa Birliği fonlarını kullandığının ortaya çıkmasının ardından çarşamba günü görevinden istifa edeceğini açıkladı.

Estonya kamu yayıncısı ERR’nin haberine göre hükümet, 2024’te Ukrayna için top mermisi satın almak üzere anlaşma yaptı ve alımın finansmanı için AB’nin Avrupa Barış Fonu’ndan 70 milyon euroyu peşin ödedi.

Ancak sözleşme yapılan şirketlerin daha önce tek bir top mermisi bile satmadığı ortaya çıktı. Estonya, söz konusu sözleşmelere ilişkin uyuşmazlığı şu anda Strazburg’daki Avrupa Tahkim Mahkemesine taşıdı.

2022’den bu yana savunma bakanı olarak görev yapan Pevkur, kamu yayıncısı ETV’de istifasını açıklarken skandala ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Pevkur, bir bakan olarak sorumluluk alanındaki bütün faaliyetlerin siyasi sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini söyledi.

“Bakan çorapları ve mühimmatı saymasa ya da sözleşme müzakerelerini yürütmese da, Sayıştayın özellikle Savunma Kuvvetleri ile Savunma Yatırımları Merkezi’nin faaliyetlerine yönelik eleştirileri siyasi sorumluluk meselesini gündeme getiriyor,” dedi.

Estonya Sayıştayı geçen ay ülkenin savunma harcamalarını, silahlı kuvvetlerin yatırımları da dahil olmak üzere eleştirmişti. Raporda, ülkenin askerî tedarik kurumu olan Estonya Savunma Yatırımları Merkezi’ne ilişkin de kaygılar dile getirilmişti.

Top mermisi sözleşmelerine değinen Pevkur, bunları okumadığını belirterek savunma bakanının geleneksel olarak tek tek tedarik anlaşmalarının ayrıntılarına dahil olmadığını söyledi.

“Savunma bakanı sözleşme müzakerelerini yürütmez. Savunma bakanı çorapları ve mühimmatı saymaz,” diyen Pevkur, “Savunma bakanı Ukrayna’yı destekleme yönündeki temel siyasi kararı alır,” ifadelerini kullandı.

Avrupa Barış Fonu, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinden önce kurulan bir AB finansman aracı.

Fon, AB’nin çatışmaları önleme, barışı tesis etme ve koruma ile uluslararası güvenlik ve istikrarı güçlendirme kapasitesini artırmayı amaçlıyor. Son yıllarda fon, Ukrayna’ya askerî yardım ve tedarik desteği sağlamak için giderek daha fazla kullanılıyor.

Pevkur’un istifası, Letonya Savunma Bakanı Andris Sprūds’un mayıs ayında görevinden ayrılmasının ardından geldi.