Ελλάδα - ΣΤΕ: Νόμιμη η μη επαναφορά δώρων και επιδόματος αδείας στους δημοσίους υπαλλήλους

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε οριστικά ότι η μη επαναφορά των επιδομάτων εορτών και αδείας στους δημοσίους υπαλλήλους είναι νόμιμη και συνταγματικά ανεκτή, επιβεβαιώνοντας ότι ο νομοθέτης διαθέτει ευρύ περιθώριο επιλογών ως προς τη διαμόρφωση των αποδοχών στο Δημόσιο.

Με την απόφαση 1201/2026, το ΣτΕ αποφάνθηκε ότι η διατήρηση της κατάργησης των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και του επιδόματος αδείας, τα οποία είχαν καταργηθεί με τον ν. 4093/2012, δεν συνιστά αντισυνταγματική παράλειψη ούτε παραβιάζει το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με άλλα λόγια, από το Σύνταγμα ή το ενωσιακό δίκαιο δεν προκύπτει υποχρέωση του νομοθέτη να επαναφέρει τις συγκεκριμένες παροχές.

Η υπόθεση εξετάστηκε στο πλαίσιο πρότυπης δίκης, έπειτα από αγωγή δημοσίου υπαλλήλου, ο οποίος διεκδικούσε ποσό αντίστοιχο με δύο επιπλέον βασικούς μισθούς ετησίως για την περίοδο 2023-2024. Υπέρ του εργαζομένου είχε παρέμβει η ΑΔΕΔΥ.

Μεταξύ των νομικών επιχειρημάτων που προβλήθηκαν ήταν η ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς. Το ΣτΕ, ωστόσο, έκρινε ότι η Οδηγία δεν θεμελιώνει ατομικό δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων στην καταβολή των συγκεκριμένων επιδομάτων. Παράλληλα, λαμβάνοντας υπόψη και τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισήμανε ότι η ρύθμιση των αποδοχών και ο καθορισμός του ύψους τους παραμένουν κατ’ αρχήν στην αρμοδιότητα του εθνικού νομοθέτη.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη δημοσιονομική διάσταση του ζητήματος. Σύμφωνα με το ΣτΕ, η μισθολογική πολιτική στο Δημόσιο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πλέγματος οικονομικών επιλογών, για τις οποίες ο νομοθέτης διαθέτει σημαντικό περιθώριο εκτίμησης. Η γενικευμένη επαναφορά δύο πρόσθετων βασικών μισθών για το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων θα συνεπαγόταν μόνιμη και σημαντική επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Επομένως, η επιλογή να μην επανέλθουν τα επιδόματα μπορεί, κατά το Δικαστήριο, να δικαιολογηθεί από λόγους δημοσίου συμφέροντος και ειδικότερα από την ανάγκη διαφύλαξης της δημοσιονομικής σταθερότητας.

Παράλληλα, το ΣτΕ διαπίστωσε ότι δεν αποδείχθηκε πως η μη καταβολή των δώρων και του επιδόματος αδείας θέτει σε κίνδυνο την αξιοπρεπή διαβίωση των δημοσίων υπαλλήλων. Υπό αυτά τα δεδομένα, έκρινε ότι η περικοπή και η συνεχιζόμενη μη καταβολή των συγκεκριμένων παροχών παραμένουν εντός των συνταγματικών ορίων.

Το Δικαστήριο απέρριψε και τον ισχυρισμό περί παραβίασης της αρχής της ισότητας σε σχέση με τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, στους οποίους εξακολουθούν να καταβάλλονται τα αντίστοιχα επιδόματα. Κατά την πλειοψηφία, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι δεν βρίσκονται υπό ίδιες ή παρόμοιες συνθήκες απασχόλησης, ενώ οι αποδοχές στο Δημόσιο συνδέονται άμεσα με τις δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης και τη δημοσιονομική ευστάθεια. Ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, πάντως, καταγράφηκε μειοψηφία έξι μελών του Δικαστηρίου.

Συνεπώς, η απόφαση 1201/2026 δεν αντιμετωπίζει την κατάργηση των δώρων ως μια προσωρινή περικοπή που ο νομοθέτης υποχρεούται πλέον να ανατρέψει. Αντίθετα, επιβεβαιώνει ότι, υπό τις σημερινές νομικές και δημοσιονομικές συνθήκες, η μη επαναφορά τους αποτελεί επιτρεπτή νομοθετική επιλογή και δεν γεννά από μόνη της αξίωση των δημοσίων υπαλλήλων για καταβολή δύο πρόσθετων μισθών ετησίως.