Μνήμες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου βγαίνουν στο φως: Λείψανα δύο στρατιωτών ανασύρθηκαν από τον Δούναβη

Για περισσότερα από 80 χρόνια κανείς δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει τον θάνατο δύο στρατιωτών γιατί δεν μπορούσαν να τους εντοπίσουν. Μόλις τώρα, στις αρχές Αυγούστου, καθώς η στάθμη του Δούναβη συνεχίζει να πέφτει, εντοπίστηκαν στη Βουδαπέστη τα λείψανα δύο στρατιωτών της Βέρμαχτ, μαζί με τις μεταλλικές ταυτότητές τους. Θα αποκτήσουν τώρα οι νεκροί στρατιώτες όνομα και πρόσωπο;

Οι μεταλλικές ταυτότητες χρησιμεύουν για την αναγνώριση των πεσόντων· κάθε αριθμός είναι μοναδικός. Όταν ένας στρατιώτης σκοτώνεται, η πλακέτα σπάει στη μέση: το ένα μισό με τον αριθμό μένει πάνω στον νεκρό, ενώ το άλλο – επίσης αριθμημένο – αποστέλλεται στην αρμόδια υπηρεσία στη χώρα, η οποία ενημερώνει στη συνέχεια τους συγγενείς.

«Αν είχε πέσει στη μάχη, οι σύντροφοί του θα είχαν σπάσει την ταυτότητα», εξηγεί ο Νόρμπερτ Χάμπουχ, υπεύθυνος του στρατιωτικού νεκροταφείου του Βουνταόρς. «Το επάνω μέρος, με τις δύο τρύπες, μένει στον στρατιώτη και το κάτω το παίρνουν οι σύντροφοί του και το στέλνουν στην κεντρική υπηρεσία».

«Είναι πιθανό μια ταυτότητα που βρίσκεται στο ύψος του στήθους να ανήκει στον νεκρό, επειδή την φορούσε κρεμασμένη στον λαιμό. Αν βρεθεί στο ύψος των γοφών, αυτό μάλλον δείχνει ότι βρισκόταν στην τσέπη του παντελονιού και ότι ο νεκρός την είχε πάρει από κάποιον άλλον νεκρό σύντροφό του, για να τη μεταφέρει στη μονάδα», λέει η Ντιάνε Τέμπελ-Μπόρνετ από την Volksbund.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο πολλοί στρατιώτες θεωρούνταν αγνοούμενοι· κανείς δεν ήξερε αν είχαν σκοτωθεί ή αν ήταν ακόμη ζωντανοί. Όπως οι δύο που έμεναν αθέατοι στον βυθό του Δούναβη. Τώρα η Volksbund συνεργάζεται με τον ουγγρικό εταίρο της για να ταυτοποιήσει τους στρατιώτες. Τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται να ταφούν στο στρατιωτικό νεκροταφείο του Βουνταόρς, λίγο έξω από την ουγγρική πρωτεύουσα, τη Βουδαπέστη.

Μία από τις ταυτότητες που βρέθηκαν τώρα στον Δούναβη ανήκε σε στρατιώτη της Βέρμαχτ, η δεύτερη σε μέλος των Waffen-SS. Ωστόσο πρέπει πρώτα να αποσαφηνιστεί αν οι συγκεκριμένες ταυτότητες αντιστοιχούν πράγματι στα δύο ανασυρμένα σώματα. Οποιαδήποτε πιθανή προσωρινή ταυτοποίηση από τον Volksbund θα πρέπει στη συνέχεια να επιβεβαιωθεί επίσημα από το Ομοσπονδιακό Αρχείο της Γερμανίας.

Για τα ευρήματα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συζητούνται εδώ και εβδομάδες. Η φωτογραφία μιας μοτοσικλέτας έκανε επίσης τον γύρο των μέσων ενημέρωσης. Περισσότερο από 80 χρόνια παρέμενε θαμμένη στη λάσπη του Δούναβη. Η εξαιρετικά χαμηλή στάθμη του νερού στη Βουδαπέστη έφερε το κουφάρι στην επιφάνεια. Μαζί με τον Γκάμπορ Κόχλρουζ και τον Νόρμπερτ Χάμπουχ από την Volksbund επισκεπτόμαστε ξανά το σημείο όπου βρέθηκε.

«Εδώ υπήρχαν πολλά συντρίμμια, οχήματα από την τελευταία φάση του πολέμου στη Βουδαπέστη· όλα αυτά τα κατάλοιπα ρίχτηκαν εδώ αμέσως μετά τον πόλεμο και αργότερα καλύφθηκαν με αυτά τα βράχια», εξηγεί ο Χάμπουχ.

Το 1945 οι μάχες γύρω από τη Βουδαπέστη διήρκεσαν 102 ημέρες. Δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες και άμαχοι σκοτώθηκαν. Για να διατηρηθεί η μνήμη των συγκρούσεων για τη Βουδαπέστη, η μοτοσικλέτα που ανασύρθηκε από τον Δούναβη σχεδιάζεται να αποτελέσει αργότερα μέρος μιας έκθεσης.

«Διαθέτουμε πλούσια συλλογή αντικειμένων από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», λέει ο Ίμρε Κόβατς, εκπρόσωπος της Volksbund για την Ουγγαρία. Χαρακτηρίζει επανειλημμένα τη μοτοσικλέτα DKW ως «κόσμημα» για την έκθεση του Ινστιτούτου και Μουσείου Στρατιωτικής Ιστορίας, του ουγγρικού εταίρου της Volksbund. Εκεί πρόκειται να εκτεθεί στο μέλλον η μοτοσικλέτα, η οποία έχει πλέον καθαριστεί.

Και τα λείψανα των στρατιωτών; «Τα οστά περισυλλέχθηκαν και μεταφέρθηκαν στο αποθετήριο, δηλαδή στο μεγαλύτερο στρατιωτικό νεκροταφείο του Volksbund στην Ουγγαρία, στο Βουνταόρς», εξηγεί ο Χάμπουχ. Εκεί θα καθαριστούν, θα καταγραφούν ανθρωπολογικά και θα ταφούν το φθινόπωρο, τον Οκτώβριο, μαζί με τους υπόλοιπους στρατιώτες που βρέθηκαν φέτος».

Το έργο της Volksbund συνεχίζεται, λέει η Ντιάνε Τέμπελ-Μπόρνετ, καθώς «μόνο στο έδαφος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης εξακολουθούν να αγνοούνται περίπου δύο εκατομμύρια στρατιώτες του πολέμου. Για την Ουγγαρία οι απώλειες υπολογίζονται σε περίπου 54.000. Από το 1992 έχουμε εκταφεί και επανταφεί 29.956 νεκρούς στην Ουγγαρία».

Τουλάχιστον δύο νεκροί στρατιώτες ίσως αποκτήσουν τώρα, μετά από περισσότερα από 80 χρόνια, έναν τάφο και ίσως έναν τάφο με το όνομά τους. Για τον Volksbund και το ουγγρικό Ινστιτούτο και Μουσείο Στρατιωτικής Ιστορίας αυτή η μνήμη αποτελεί επίσης μέρος της προσπάθειας για την ειρήνη.