Φόβοι πολέμου πλήττουν τον τουρισμό: 7 χώρες ΕΕ ζητούν στήριξη για μεθόριες περιοχές

Μια ομάδα επτά χωρών της ΕΕ στην πρώτη γραμμή ζητά κονδύλια από το προτεινόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) ύψους 2 τρισ. ευρώ της Ένωσης, προκειμένου να στηρίξει τους τουριστικούς τους τομείς σε περιφέρειες που πλήττονται από την εγγύτητά τους με τη Ρωσία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία.

Σε επιστολή προς τους Ευρωπαίους επιτρόπους για τον Τουρισμό και τη Συνοχή, Απόστολο Τζιτζικώστα και Ραφαέλε Φίτο, οι υπουργοί Τουρισμού και Οικονομικών της Βουλγαρίας, της Εσθονίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Σλοβακίας περιγράφουν πώς οι τουριστικοί τους τομείς έχουν επηρεαστεί από «γεωπολιτικές εξελίξεις και ανησυχίες για την ασφάλεια» που συνδέονται με τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μεταξύ άλλων παραγόντων.

«Οι ροές τουριστών έχουν μειωθεί σημαντικά στις περισσότερες από αυτές τις περιοχές», αναφέρει η επιστολή.

«Επιπλέον, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αντιμετωπίζουν μειωμένη εμπιστοσύνη των επενδυτών, αυξημένη επιχειρηματική αβεβαιότητα και περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, σε μια περίοδο που τα εποχικά έσοδα είναι κρίσιμα για τη βιωσιμότητά τους όλο τον χρόνο».

Οι υπουργοί προσθέτουν επίσης στην επιστολή ότι είναι έτοιμοι να συμμετάσχουν σε έναν «εποικοδομητικό διάλογο» σχετικά με την κατάρτιση της επερχόμενης Στρατηγικής της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό.

«Παραμένουμε δεσμευμένοι να συνεργαστούμε με την Επιτροπή για την οικοδόμηση ενός ανθεκτικού, ανταγωνιστικού και βιώσιμου τουριστικού τομέα σε όλες τις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», συνεχίζει η επιστολή.

Πρόκειται για μια μη δεσμευτική στρατηγική, η οποία αποσκοπεί στην προώθηση ενός ανταγωνιστικού και βιώσιμου τουρισμού σε ολόκληρη την Ένωση. Αναμένεται, μεταξύ άλλων, να αντιμετωπίσει κλασικά ζητήματα όπως η υπερσυγκέντρωση επισκεπτών σε τουριστικά σημεία υψηλής επισκεψιμότητας και η διασυνοριακή κινητικότητα.

Ωστόσο, οι υπουργοί από τις περιοχές της Ευρώπης που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή θέλουν να συμπεριληφθεί και ο παράγοντας της εγγύτητας με τον πόλεμο.

Το παράδειγμα της Λετονίας

Σύμφωνα με τον Γιούργκις Μιέζαινις, κοινοβουλευτικό γραμματέα του υπουργείου Οικονομίας της Λετονίας, κάθε φορά που ένα μη επανδρωμένο αερόχημα εισέρχεται στον εναέριο χώρο της μικρής βαλτικής χώρας, σπέρνει φόβο. Όχι μόνο στους ντόπιους, αλλά και στους ξένους επισκέπτες.

«Αυτές οι παραβιάσεις με drones επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τον τουριστικό τομέα, επειδή ο τουρισμός βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο συναίσθημα», δήλωσε στο Euronews.

Ο Μιέζαινις είπε ότι θα ήθελε μια απάντηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με αυτό το ζήτημα, που επηρεάζει τουλάχιστον μισή ντουζίνα χωρών κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της Ευρώπης: το γεγονός ότι η γειτνίασή τους με τη Ρωσία επηρεάζει το ποιοι τις επισκέπτονται. «Όταν μιλάμε για έναν τομέα όπως ο τουρισμός, κάπως περνάει κάτω από τα ραντάρ και δεν υπάρχει αρκετή εστίαση», είπε.

Ο Μιέζαινις ανέφερε ότι μετά τις παραβιάσεις με drones ακολουθούν ακυρώσεις σε ξενοδοχεία και εκδηλώσεις, κάτι που οδηγεί σε χαμηλότερο τζίρο για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Πολλά από τα drones φέρεται να είναι ρωσικά – αλλά μερικές φορές ουκρανικά – και εισέρχονται στη Λετονία από τα ανατολικά της χώρας, καθώς μοιράζεται σύνορα μήκους 449 χιλιομέτρων μετη Ρωσία και τη Λευκορωσία.

Τα περισσότερα drones εισέρχονται στον εναέριο χώρο της Λετονίας πάνω από τη Λατγκαλέ, μια ανατολική περιοχή γνωστή στους κατοίκους ως «Γη των Μπλε Λιμνών». Η περιοχή είναι διάσπαρτη με πάνω από 2.000 μικρές λίμνες και ταμιευτήρες.

Ο Τουριστικός Σύνδεσμος Λατγκαλέ πραγματοποίησε πρόσφατα έρευνα σε 94 επιχειρήσεις τουρισμού και φιλοξενίας στην περιοχή. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το 72% των ερωτηθέντων κατέγραψε μείωση στον τζίρο και στις αφίξεις επισκεπτών τον Ιούνιο του 2026 σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2025. Ένας στους πέντε φέρεται να έχασε τουλάχιστον τα μισά του έσοδα στη διάρκεια αυτού του δωδεκαμήνου.

Ο Μιέζαινις αναγνωρίζει ότι και άλλοι παράγοντες μπορεί να αποτρέπουν τους τουρίστες από το να επισκεφθούν την περιοχή, όπως οι αυξημένες τιμές αεροπορικών εισιτηρίων λόγω του πολέμου στο Ιράν. Πολλοί από αυτούς τους τουρίστες ήταν στο παρελθόν Ρώσοι και Λευκορώσοι.

«Πριν από τη γενικευμένη εισβολή, ερχόταν αρκετός κόσμος (από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία) λόγω της γειτνίασης και, φυσικά, αυτό είχε ορισμένα οφέλη για την τουριστική βιομηχανία. Πρέπει όμως να κατανοήσουμε τους σημερινούς κινδύνους», είπε, προσθέτοντας ότι τα σύνορα είναι πλέον στην πράξη κλειστά.

Για να καλύψει αυτό το κενό, η Λετονία στοχεύει πλέον σε νέες αγορές, όπως η Ιαπωνία, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να προσελκύσει νέους επισκέπτες, όπως είπε ο Μιέζαινις.

«Αυτή τη στιγμή συνεργαζόμαστε επίσης με αρκετές εταιρείες κρουαζιέρας. Σταματούν εδώ και φέρνουν επισκέπτες στη Ρίγα, αλλά το θέμα είναι ότι οι κρουαζιέρες είναι πολύ βραχυπρόθεσμες. Εμείς σκεφτόμαστε πιο μακροπρόθεσμα», πρόσθεσε.

Παρά τις πρωτοβουλίες σε εθνικό επίπεδο, ο Μιέζαινις υπογράμμισε ότι αυτό που χρειάζεται είναι μια λύση σε επίπεδο ΕΕ.

Λιγότεροι τουρίστες στη Φινλανδία

Στοιχεία που συγκέντρωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών επιβεβαιώνουν την πτώση, με τα νούμερα να δείχνουν ότι το 2022 επισκέφθηκαν τη Λετονία 38% λιγότεροι τουρίστες σε σχέση με το 2019. Στην ίδια περίοδο, η Σλοβενία κατέγραψε 42% λιγότερους τουρίστες και η Φινλανδία 36%.

Η τελευταία έκθεση για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενισχύει αυτή την εικόνα.

«Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας οδήγησε ορισμένες περιφέρειες να βιώσουν απότομη μείωση των επενδύσεων, των εμπορικών ροών και των οικονομικών δραστηριοτήτων (συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού), καθώς και νέους οικονομικούς φραγμούς και απώλειες θέσεων εργασίας», αναφέρει η έκθεση.

Μια στρατηγική σε εξέλιξη

Απαντώντας σε ερωτήσεις του Euronews, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι η επιστολή έχει παραληφθεί και δήλωσε ότι η Κομισιόν θα απαντήσει «εν ευθέτω χρόνω». Ωστόσο, σημείωσε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει εκ των προτέρων το περιεχόμενο της απάντησης.

Ο εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι οι Βρυξέλλες λαμβάνουν υπόψη τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τουριστικός τομέας σε ολόκληρη την Ευρώπη, στο πλαίσιο της «προπαρασκευαστικής εργασίας» για την επερχόμενη στρατηγική για τον τουρισμό, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επηρεάζουν τις περιοχές πρώτης γραμμής.