Τραγωδία στην Ιταλία: Τετράχρονο κορίτσι πέθανε από διφθερίτιδα επειδή δεν το είχαν εμβολιάσει

Ένα τετράχρονο κορίτσι πέθανε τη νύχτα στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο του Παλέρμο. Η υπόθεση είναι ότι ο θάνατος προκλήθηκε από τη διφθερίτιδα, μια λοιμώδη νόσο που σήμερα είναι σπάνια στην Ιταλία αλλά μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.

Η διφθερίτιδα είναι σοβαρή οξεία βακτηριακή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού από το βακτήριο Corynebacterium diphtheriae. Παράγει επικίνδυνη τοξίνη που βλάπτει την καρδιά και το νευρικό σύστημα. Προλαμβάνεται αποτελεσματικά με τον εμβολιασμό.

Η ιταλική Εισαγγελία έχει κατασχέσει τη σορό και διέταξε νεκροψία-νεκροτομή για να διαπιστωθούν τα αίτια του θανάτου και να ελεγχθούν επίσης οι διαδικασίες που ακολούθησε το νοσοκομείο.

Το κορίτσι είχε φτάσει το βράδυ του Σαββάτου στο νοσοκομείο Cervello του Παλέρμο ήδη σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση. Οι γιατροί την είχαν διασωληνώσει, αλλά, λόγω της σοβαρότητας της κλινικής εικόνας, μεταφέρθηκε στη συνέχεια στη μονάδα εντατικής θεραπείας του Παιδιατρικού Νοσοκομείου.

Παρά τις προσπάθειες να τη σώσουν, το παιδί κατέληξε μέσα στη νύχτα.

«Κάναμε ό,τι ήταν δυνατόν για να σώσουμε το παιδί από τη στιγμή που το αναλάβαμε. Δυστυχώς δεν είχαμε το αποτέλεσμα που ελπίζαμε», εξήγησε ο διευθυντής ιατρικής υπηρεσίας του νοσοκομείου Civico, Ντομένικο Τσιπόλα. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν οι υγειονομικοί, οι εξετάσεις που έγιναν παραπέμπουν σε διφθερίτιδα, αλλά η οριστική επιβεβαίωση θα πρέπει να προκύψει από τους ελέγχους του Ανώτατου Ινστιτούτου Υγείας.

Το παιδί δεν ήταν εμβολιασμένο

Ένα κεντρικό στοιχείο της έρευνας αφορά τον μη εμβολιασμό του παιδιού. Οι γονείς, όπως είπαν στους γιατρούς, ανέφεραν ότι είχαν αποφασίσει να μην υποβάλουν την κόρη τους σε εμβολιασμούς.

Η αιτιολογία φέρεται να συνδέεται με τον φόβο ότι τα εμβόλια μπορεί να έχουν σχέση με τον αυτισμό, μετά από περιστατικό αυτισμού που είχε καταγραφεί στην οικογένεια.

Τώρα η Εισαγγελία θα πρέπει να διευκρινίσει γιατί το παιδί δεν είχε εμβολιαστεί και αν, από αυτή την άποψη, τηρήθηκαν όλες οι διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία. Η νεκροψία-νεκροτομή και οι μικροβιολογικές εξετάσεις θα πρέπει επίσης να ξεκαθαρίσουν με βεβαιότητα την αιτία του θανάτου.

Σε αυτή τη φάση είναι σημαντικό να μιλάμε για ύποπτη διφθερίτιδα: η οριστική επιβεβαίωση δεν έχει ακόμη υπάρξει.

Τι είναι η διφθερίτιδα και γιατί μπορεί να είναι τόσο επικίνδυνη

Η διφθερίτιδα είναι οξεία λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο Corynebacterium diphtheriae. Ορισμένα στελέχη παράγουν μια ισχυρή τοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στους ιστούς και μέσω του αίματος να προσβάλει ζωτικά όργανα.

Η αναπνευστική μορφή μπορεί να προσβάλει τον λαιμό, τη μύτη και τις αμυγδαλές και να προκαλέσει πυρετό, πονόλαιμο, δυσκολία στην αναπνοή και σχηματισμό χαρακτηριστικής γκριζωπής μεμβράνης. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε απόφραξη των αεραγωγών και καρδιακές επιπλοκές, μεταξύ των οποίων μυοκαρδίτιδα, αρρυθμίες και καρδιακή ανεπάρκεια.

Το Ανώτατο Ινστιτούτο Υγείας επισημαίνει ότι, στις χώρες με εύκρατο κλίμα, η διφθερίτιδα αφορά κυρίως άτομα που δεν είναι εμβολιασμένα. Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένο άτομο ή, πιο σπάνια, μέσω αντικειμένων που έχουν επιμολυνθεί από εκκρίσεις.

Στην Ιταλία η ασθένεια είναι σήμερα εξαιρετικά σπάνια. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που επικαλείται το Ανώτατο Ινστιτούτο Υγείας δείχνουν ότι το 2022 καταγράφηκαν τρία περιστατικά τοξιγονικού C. diphtheriae, όλα εισαγόμενα: δύο με δερματική διφθερίτιδα και ένα με αναπνευστικές και δερματικές εκδηλώσεις.

Το εμβόλιο είναι υποχρεωτικό στην Ιταλία

Ο εμβολιασμός κατά της διφθερίτιδας περιλαμβάνεται στις δέκα υποχρεωτικές ανοσοποιήσεις που προβλέπονται στην Ιταλία για ανηλίκους από μηδέν έως 16 ετών. Η νομοθεσία που εισήχθη το 2017 περιλαμβάνει, εκτός από τη διφθερίτιδα, και την πολιομυελίτιδα, τον τέτανο, την ηπατίτιδα Β, τον κοκίτη, το Haemophilus influenzae τύπου Β, την ιλαρά, την ερυθρά, την παρωτίτιδα και την ανεμοβλογιά.

Το εμβόλιο κατά της διφθερίτιδας χορηγείται συνήθως μαζί με εκείνα κατά του τετάνου και του κοκίτη και, τους πρώτους μήνες της ζωής, ως μέρος του εξαδύναμου εμβολίου, το οποίο προστατεύει επίσης από την πολιομυελίτιδα, την ηπατίτιδα Β και το Haemophilus influenzae τύπου Β.

Η βασική στρατηγική για την πρόληψη της νόσου παραμένει ο εμβολιασμός. Σε περίπτωση λοίμωξης, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει έγκαιρες παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων αντιτοξίνη και αντιβιοτικά, καθώς και απομόνωση του ασθενούς για τον περιορισμό του κινδύνου μετάδοσης.

Δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες σε όλη την Ευρώπη

Ένα σημαντικό σημείο είναι ότι δεν υπάρχει ενιαία υποχρεωτικότητα εμβολιασμού σε όλη την Ευρώπη. Όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου εφαρμόζουν προγράμματα εμβολιασμού κατά της διφθερίτιδας, με βασικό κύκλο και αναμνηστικές δόσεις στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αλλά κάθε κράτος αποφασίζει αυτοτελώς αν θα καταστήσει τον εμβολιασμό υποχρεωτικό ή αν θα τον συστήνει.

Η Γαλλία, για παράδειγμα, προβλέπει υποχρεωτικό εμβολιασμό κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και της πολιομυελίτιδας για τα παιδιά που γεννήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2018. Σε άλλες χώρες, αντίθετα, ο εμβολιασμός κατά της διφθερίτιδας εντάσσεται στο εθνικό πρόγραμμα ως σύσταση.

Η διαφορά, επομένως, είναι ανάμεσα στην ένταξη στο εμβολιαστικό πρόγραμμα και στη νομική υποχρεωτικότητα. Το πρώτο στοιχείο αφορά όλα τα κράτη της ΕΕ/ΕΟΧ, το δεύτερο μεταβάλλεται ανάλογα με την εθνική νομοθεσία. Το ECDC διαθέτει ένα επικαιροποιημένο συγκριτικό ημερολόγιο για τον έλεγχο των διαφορετικών πολιτικών εμβολιασμού των επιμέρους κρατών.

Ο θάνατος του παιδιού στο Παλέρμο επαναφέρει έτσι την προσοχή σε μια ασθένεια που στην Ιταλία έχει καταστεί εξαιρετικά σπάνια χάρη στις υψηλές εμβολιαστικές καλύψεις, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για όσους δεν είναι προστατευμένοι.