Von der Leyen, Çin’e ticaret açığı konusunda baskıyı artırıyor

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin ile rekor seviyeye ulaşan ticaret açığını azaltmaya yönelik müzakerelerde ilerleme sağlanamaması halinde Avrupa Birliği’nin (AB) tüm ticari savunma mekanizmalarını kullanması gerektiğini belirtti.

Brüksel ile Pekin arasındaki gerilim, görüşmelerin geçen haziran ayında başlamasından bu yana yüksek seyrediyor. Çin yaz aylarında, Çinli şirketlerin AB’nin rekabet soruşturmalarına katılmasını yasaklama yönünde adım atarken, Avrupa Komisyonu da Çin ürünlerinin Avrupa pazarına şüpheli şekilde düşük fiyatlarla sokulduğu gerekçesiyle ticari savunma soruşturmalarını sürdürdü.

Von der Leyen, Fransız iş dünyası kuruluşu Medef'e yaptığı açıklamada, “Çin ile diyalog gerekli olmaya devam ediyor. Ancak sonuç üretmesi gerekiyor. Diyalog yeterli olmadığında ise tüm araçlarımızı kullanmaya hazır olmalıyız,” dedi.

AB’nin Çin’den gelen ucuz ithalat dalgasıyla karşı karşıya olduğunu belirten von der Leyen, bu ithalatın son beş yılda yüzde 45 arttığını söyledi. Komisyon Başkanı, son bir yılda 30 ticari savunma soruşturması başlatıldığını ve bunun “tarihsel ortalamanın neredeyse üç katı” olduğunu ifade etti.

“Soruşturmalarımızı önemli ölçüde artırıyoruz,” diyen von der Leyen’in açıklamaları, AB’nin Çin ile ticaret açığının günlük 1 milyar euroya ulaşmasının ardından geldi.

Avrupa Komisyonu, ticari ilişkilerde yeniden denge sağlanması amacıyla Pekin ile anlaşmaya varılması için ekim ayını son tarih olarak belirledi.

Von der Leyen, “Çin önemli bir ekonomik ortak. Yaklaşımımız açık ve tutarlı: bağları koparmadan riskleri azaltmak. Ancak ortak olmak, kalıcı dengesizlikleri kabul etmek anlamına gelmez,” dedi.

Pekin ve Brüksel, son aylarda ticaret savaşı eşiğine gelirken Çin, Çinli şirketlerin Avrupa pazarına erişimini kısıtlayabilecek AB düzenlemelerine karşılık verme tehdidinde birkaç kez bulundu.

Von der Leyen perşembe günü yaptığı açıklamada, AB üyesi tüm ülkelerin artık Çin ile ticaret açığı verdiğine dikkat çekti.

Haziran ayında AB liderleri, ticari ilişkilerin yeniden dengelenmesi için von der Leyen’e hem diyalog yoluyla hem de ticari savunma mekanizmalarının kullanılması ve gözden geçirilmesi yoluyla harekete geçme yetkisi vermişti.

Bu mekanizmalar arasında AB’nin “zorlayıcı ekonomik tedbirlere karşı araç” (Anti-Coercion Instrument) olarak bilinen düzenlemesi de bulunuyor. Söz konusu mekanizma, yabancı bir ülkenin AB’ye politikalarını değiştirmesi yönünde ekonomik baskı uygulaması halinde devreye sokulabiliyor.

Zaman zaman “ticaret bazukası” olarak adlandırılan bu araç, AB’nin kamu ihalelerine erişimin kısıtlanması veya fikri mülkiyet haklarının kaldırılması gibi güçlü önlemler almasına olanak tanıyor.

Ancak mekanizmanın devreye sokulabilmesi için AB üyesi ülkelerin çoğunluğunun desteği gerekiyor.

AB ülkelerinin Çin ile ikili düzeyde ticareti sürdürmeye, Çin pazarına erişim sağlamaya ve Pekin’den yatırım çekmeye devam ettiği bir ortamda, gerekli çoğunluğun sağlanıp sağlanamayacağı ise belirsizliğini koruyor.