Ukrayna parlamentosu, savunma ve dışişleri krizleri çözülemeden açılıyor

Ukrayna parlamentosu, yaz tatilinin ardından salı günü çalışmalarına yeniden başlarken, hükümetin savaş dönemindeki en kritik iki bakanlığı hâlâ asaleten atanmış bir bakandan yoksun durumda. Verkhovna Rada, Başbakan Sergii Koretskyi’nin yeni kabinesini 16 Temmuz’da oylayarak onaylarken, savunma ve dışişleri bakanlıkları dışında tüm bakanlıklar için yapılan atamaları kabul etti.

Savunma Bakanlığı yaklaşık bir aydır asaleten atanmış bir bakan olmadan faaliyet gösteriyor. Bu durum, Rusya’nın balistik füze saldırılarını yoğunlaştırdığı ve dört yılı aşkın süredir tam kapsamlı Rus işgaline karşı savaşan Ukrayna açısından sıra dışı bir tablo oluşturuyor.

Ukrayna Anayasası uyarınca, savunma ve dışişleri bakanlıkları doğrudan Cumhurbaşkanı’nın yetki alanında bulunuyor. Cumhurbaşkanı aynı zamanda ülkenin silahlı kuvvetlerinin başkomutanı ve dış politikanın başındaki isim olduğu için bu iki görev için adayları yalnızca cumhurbaşkanı parlamentoya sunabiliyor. Ancak Zelenskiy şu ana kadar her iki bakanlık için de aday göstermedi.

Kabine değişikliğinden önce dışişleri bakanlığını asaleten yöneten Andrii Sybiha ise benzer bir Kabine kararıyla görevini vekâleten sürdürdü.

Bu süreçte Savunma Bakanlığı’nı, daha önce Ukrayna Güvenlik Servisi’nin (SBU) vekâleten başkanlığını yapan Yevhenii Khmara yönetiyor. Zelenskiy, Khmara’yı 16 Temmuz’da bu göreve getirdi.

Görevden alınan Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov ise Khmara’nın göreve tamamen hazırlıksız başlamadığını belirtti. Fedorov, 6 Ağustos’ta verdiği bir röportajda, halefine ayrıntılı bir “savaş planı” bizzat teslim ettiğini ve planı kendisine adım adım anlattığını söyledi.

Fedorov, “Yaptığım ilk şey buydu; planı ona bizzat gösterdim,” dedi. Eski bakan, savaş planının temel mantığını da anlattığını belirterek, bu stratejinin daha sonra “tedarikten geliştirmeye kadar” yüzlerce ayrı projeye nasıl dönüştürüldüğünü açıkladığını ifade etti. Bu projeler arasında silah üretiminden finansmana kadar çok çeşitli başlıkların yer aldığını söyledi.

Sokak protestoları sürüyor

Fedorov’un görevden alınmasına yönelik sokak protestoları ise tüm hızıyla devam ediyor.

Savaş gazisi ve protesto organizatörlerinden Dmytro Koziatynskyi, 16 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, protestoların amacının “cumhurbaşkanına yönetim ile toplum arasındaki diyaloğun önemini hatırlatmak ve tartışmalı tüm personel kararlarının sonuçlarından bizzat cumhurbaşkanının sorumlu olması gerektiğini vurgulamak” olduğunu söyledi.

Son gösteride okunan ve daha sonra Cumhurbaşkanlığı Ofisi temsilcisine teslim edilen dilekçede, Zelenskiy’nin daha önce verdiği bir tavize de dikkat çekildi. Buna göre Zelenskiy, Oleksandr Syrskyi’nin yerine Mykhailo Drapatyi’yi başkomutan olarak atamıştı. Dilekçede ayrıca, Rustem Umerov’un Dış İstihbarat Servisi’nin başına getirilmesi de dahil olmak üzere tartışmalı diğer atamalar hakkında açıklama yapılması talep edildi.

Dikkat çekici olan ise dilekçenin Fedorov’un kendisinden ziyade, eski bakanın savunduğu reform gündeminin korunmasına odaklanmasıydı. Bu gündemin başlıca unsurları arasında askeri tedarikte yolsuzlukla mücadele, daha hesap verebilir bir komuta zinciri ve Ukrayna’nın insansız hava araçları ile veri odaklı savaş kabiliyetlerini geliştirme çabaları yer alıyor.

Zelenskiy, Fedorov’a teknoloji sektörünü merkezine alan “hükümette önemli bir görev” teklif ettiğini açıkladı. Ancak Fedorov, alternatif görevlerin tamamını reddetti ve yalnızca savunma bakanı olarak göreve dönmeyi kabul edeceğini söyledi.