Almanya enerji dönüşümünü hızlandırıyor: Nehir tabanından geçen 524 kilovoltluk ve 700 kilometrelik dev hat

Elbe Nehri'nin suları Dev Dağlar’dan (Krkonoše) Kuzey Denizi’ne doğru akarken, Hamburg yakınlarında tam nehrin altından yeni bir elektrik iletim hattı geçiyor. SuedLink elektrik hattı kapsamında Elbe Nehri'nin altından geçişi sağlayacak tünelin kazı çalışmaları tamamlandı.

Proje kapsamında yüzlerce kilometre uzunluğunda bir "elektrik otoyolu" kurulması hedefleniyor. Bu hattın kalbi sayılabilecek Hamburg yakınlarındaki yaklaşık beş kilometrelik bölüm ise Elbe Nehrinin tabanından geçiyor. Schleswig-Holstein eyaletindeki Wewelsfleth’ten başlayan hat, nehrin karşı kıyısındaki Aşağı Saksonya eyaletinde yer alan Wischhafen’e bağlandı.

Şebeke operatörleri TenneT ve Transnet BW tarafından yapılan açıklamada, tünel açma makinesinin Aşağı Saksonya’daki Wischhafen hedef şaftına ulaştığı bildirildi. Sembolik tünel delme törenine Schleswig-Holstein Başbakanı Daniel Günther (CDU) ve Aşağı Saksonya Çevre Bakanı Christian Meyer (Yeşiller) katıldı.

SuedLink’in "iklim nötr bir Almanya için kilit bir unsur" olduğunu belirten Meyer, Temmuz ayı başında başka bir yer altı kablo hattının tamamlanması sırasında yaptığı açıklamada, hattın "güneye rüzgâr enerjisi, kuzeye ise güneş enerjisi taşımayı" hedeflediğini söylemişti. Meyer’e göre bu projedeki temel ilke: "Ne kadar hızlı inşa edersek, o kadar çok tasarruf ederiz."

Elektrik talebi önümüzdeki yıllarda artacak

Schleswig-Holstein’daki rüzgâr türbinlerinden elde edilen enerjinin, projenin 2028’de tamamlanmasının ardından Almanya’nın yaklaşık 700 kilometre güneyinde de kullanılması planlanıyor. Elektrik hattı Hesse ve Thüringen üzerinden geçerek Bavyera ve Baden-Württemberg eyaletlerine kadar uzanacak. Yer üstünde neredeyse hiç görülmeyecek şekilde tamamen yer altından geçmesi planlanan kablolar, yaklaşık 4 metre çapındaki tünellerde yerin 40 metreye kadar altında seyredecek.

10 milyar euro bütçeli bu dev projenin, ülkenin enerji dönüşümünü (Energiewende) hızlandırması bekleniyor. Elektriğin tersi yönde taşınması da planlar arasında: Böylece Güney Almanya’daki fotovoltaik tesislerinden elde edilen güneş enerjisi de kuzeye iletilebilecek.

Bunun temel nedeni, Almanya’da elektrik ihtiyacının gelecekte artacak olması. Federal Ekonomi Bakanlığı’nın enerji dönüşümüne ilişkin son izleme raporuna göre, Almanya’nın brüt elektrik tüketiminin 2030 yılına kadar 600 ila 700 teravatsaate yükselmesi bekleniyor. Bu artışın temel sürücüleri ise elektrikli araçlar, ısı pompaları, sanayinin elektrifikasyonu ve veri merkezlerinin büyüyen enerji talebi.

Federal Ağ Ajansı (Bundesnetzagentur), 2037 yılına gelindiğinde yıllık elektrik tüketiminin 1 trilyon kilovatsaate kadar çıkacağını öngörüyor.

Şebeke operatörü Transnet BW’ye göre SuedLink hattı 4 gigavata kadar güç aktarabilecek. Bu kapasite, teorik olarak yaklaşık 10 milyon hanenin aynı anda elektrik ihtiyacını karşılamaya yetiyor. Transnet BW, bu gücü yaklaşık dört nükleer santralin üretimine eş değer olarak tanımlıyor.

Öte yandan bazı vatandaş girişimleri ve eleştirmenler, Almanya’yı baştan başa katayacak SuedLink hattının planlanan boyutta gerekli olup olmadığını ve ekonomik mantığını sorguluyor. Eleştirmenler, Almanya’nın merkeziyetsiz elektrik üretimine ve bölgesel depolama çözümlerine daha fazla ağırlık vermesi gerektiğini savunuyor. Ancak SuedLink, Federal Ağ Ajansı tarafından onaylanan şebeke genişletme planına resmi olarak dahil edilmiş durumda.

Yeraltından geçen yüksek gerilim hatları

SuedLink üzerinden öncelikli olarak rüzgâr enerjisi dağıtılacak. Sistem, Yüksek Gerilim Doğru Akım (HGÜ/HVDC) iletim teknolojisine dayanıyor. Bu teknoloji sayesinde elektrik, alternatif akım (AC) hatlarına kıyasla çok daha az kayıpla uzun mesafelere taşınabiliyor.

SuedLink’teki voltaj seviyesi 524 kilovolt olarak belirlendi. Bu değer, standart bir ev prizinden çıkan voltajın 2 bin katından fazla. Her biri 15 santimetre çapında olan dört ana yer altı kablosu bu güce kıyasla oldukça mütevazı görünüyor. Olası arıza durumlarında yedek kablolara hızlıca geçiş yapabilmek amacıyla tünel içinde toplam altı kablo yer alıyor.

Elbe Geçişi inşaatının tamamlanması, SuedLink projesinde bir diğer önemli milat olarak kabul ediliyor. Yüzlerce kilometrelik toplam uzunluğa ulaşacak farklı hat kesimlerinin yapımı adım adım sürüyor.

Netzbetreiber Tennet ve Transnet BW’nin 2023 yılında yapımına başladığı yeni elektrik otoyolunun, orijinal takvimden 6 yıl gecikmeyle 2028 yılı sonunda faaliyete geçmesi hedefleniyor.