Türkiye'den Atina'nın açıkladığı yenilenebilir enerji imar planına tepki: "Hiçbir hukuki sonuç doğurmayacak"

Dışişleri Bakanlığı, Yunan hükümetinin Yenilenebilir Enerji Kaynakları (YEK) için hazırladığı yeni imar çerçevesine dair açıklamasına yanıt verdi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Yunanistan tarafından Ege Denizi'ni de kapsayacak şekilde 19 Ağustos'ta ilan edilen Yenilenebilir Enerji Kaynakları Özel Mekansal Çerçevesi, Yunanistan'ın diğer benzer girişimlerinde olduğu üzere, aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş coğrafi formasyonlar dahil, iki ülke arasındaki birbiriyle bağlantılı Ege sorunları bağlamında ülkemiz açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacaktır," dedi.

"Geçmişte çeşitli vesilelerle vurguladığımız gibi, bu ve benzeri girişimler Türkiye'nin Ege meselelerine ilişkin hukuki pozisyonunu etkilemeyecektir," diye ekledi.

"Ege Denizi ve Akdeniz gibi kapalı ya da yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerektiğini ve uluslararası deniz hukukunun söz konusu denizlerde kıyıdaş devletler arasında iş birliğini teşvik ettiğini hatırlatıyor, Türkiye'nin Ege Denizi'nin iki kıyıdaş devletinden biri olarak Yunanistan'la iş birliğine her zaman hazır olduğunun bir kez daha altını çiziyoruz," diyen Keçeli sözlerini şöyle sürdürdü: "Türkiye, 7 Aralık 2023 tarihli Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi çerçevesinde, sorunların uluslararası hukuk, hakkaniyet ve iyi komşuluk temelinde çözümü için samimi ve kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği yönündeki tutumunu muhafaza etmektedir."

Yunanistan'ın yenilenebilir enerji imar çerçevesi neleri kapsıyor?

Yunanistan'ın çevre, peyzaj ve kültürel mirası korumaya yönelik daha katı kriterler getiren yeni Yenilenebilir Enerji Kaynakları Özel İmar Çerçevesi (ΕΧΠ-ΑΠΕ) yürürlüğe girdi. Ülkenin 2050 enerji hedefleri doğrultusunda 2008 tarihli eski düzenlemenin yerini alan yeni çerçeve, güneş ve rüzgar enerjisi projeleri ile depolama tesisleri için şu kuralları getiriyor:

NATURA 2000 alanları, ormanlar, sulak alanlar, milli parklar ve kültürel miras bölgelerinde Güneş Enerjisi (GES) kurulumu yasaklanıyor. Yeni güneş santrallerinin kaplayacağı alan, her bir bölgesel yönetim biriminin yüzölçümünün yüzde 1,5'ini geçemeyecek.

Attika ve Selanik metropol alanları, bin 200 metrenin üzerindeki rakımlar, Ramsar sulak alanları ve yüzölçümü 300 kilometrekareden küçük adalar Rüzgar Enerjisi (RES) projelerine kapatıldı. NATURA 2000'in özel koruma bölgelerinde ise rüzgar santrallerine yalnızca istisnai durumlarda izin verilecek. Adalardaki rüzgarlı alan oranı ise belediye birimi başına yüzde 4 ile sınırlandırıldı.

Deniz ve göllerde kurulacak yenilenebilir enerji projeleri için özel koruma alanları belirlendi. Yüzer GES projeleri; dalış parkları, batıklar, demirleme alanları ve yapay su altı turizm noktalarından uzak tutulacak. Ayrıca projeler planlanırken balıkçılık sahaları ve güvenlik mesafeleri dikkate alınacak.

Ankara neden tepkili?

Ankara’nın tepkisi, yeni imar çerçevesinin Ege Denizi’ndeki mekânsal boyutuna odaklanıyor. Düzenleme, deniz alanlarındaki projelerin yerleşimi ve adalar için özel kurallar içeriyor.

Türkiye, bu hükümleri Ege'deki resmi tezleriyle ilişkilendirerek Yunanistan’ın planlamasının Türk tarafı açısından hukuki bir sonuç doğurmadığını belirtiyor ve egemenliği antlaşmalarla devredilmemiş coğrafi oluşumlar konusunu yeniden gündeme getiriyor.