Γερμανία: Φρένο στον φόρο της ζάχαρης για Cola Zero και αναψυκτικά

Ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπάιλ έχει στο μεταξύ μαλακώσει τα αμφιλεγόμενα σχέδια του ίδιου του υπουργείου του. Ο αντικαγκελάριος ανακοίνωσε στο Instagram ότι τελικά δεν θέλει να φορολογήσει τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, όπως την Cola Zero: «Φόρος στη ζάχαρη για τα Zero και τα λοιπά; Όχι!» Φόρος στα ποτά χωρίς ζάχαρη δεν έχει νόημα, τόνισε ο Κλίνγκμπάιλ, ο οποίος δηλώνει ότι πίνει ο ίδιος συχνά Cola Zero. Έτσι, ο πολιτικός του SPD φρενάρει τα σχέδια του υπουργείου Οικονομικών, που είχε ήδη καταρτίσει και διανείμει στην κυβέρνηση σημεία-πλαίσιο για έναν σαφώς ευρύτερο φόρο.

Οι αρχικές προτάσεις του σοσιαλδημοκράτη υπουργού Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπάιλ προκάλεσαν καταιγισμό επικρίσεων: η λεγόμενη φόρος στη ζάχαρη, που υποτίθεται ότι θα υπηρετούσε την υγεία, θα επιβαλλόταν επίσης στα ποτά τύπου Zero, στους χυμούς και σε άλλα προϊόντα. Επιπλέον, ο φόρος δεν θα χρησίμευε πλέον ειδικά για τη χρηματοδότηση του συστήματος υγείας.

Το 73% των ερωτηθέντων στη Γερμανία συμφωνεί το 2026 με τη δήλωση ότι η πολιτική πρέπει να λάβει μέτρα ώστε η βιομηχανία τροφίμων να μειώσει την περιεκτικότητα σε ζάχαρη των ποτών της. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Forsa τον Φεβρουάριο, το 60% τάσσεται συγκεκριμένα υπέρ ενός φόρου στα ζαχαρούχα ποτά.

Ωστόσο ο φόρος στη ζάχαρη, που είχε σχεδιαστεί ως βήμα στη μάχη κατά της παχυσαρκίας, του υπερβολικού βάρους, του διαβήτη και της τερηδόνας, επρόκειτο αρχικά να επιβληθεί όχι μόνο σε αναψυκτικά με ζάχαρη, soft drinks και ice tea. Η νέα επιβάρυνση θα κάλυπτε επίσης ποτά χωρίς ζάχαρη με γλυκαντικά, όπως η Cola Zero και άλλα ποτά τύπου Zero, χυμούς, γαλακτομείγματα και έτοιμα ροφήματα καφέ. Σύμφωνα με τα αρχικά σχέδια του υπουργείου Οικονομικών, για τα οποία έγραψε πρώτη η εφημερίδα «Bild», ο φόρος θα έμπαινε σε ισχύ ήδη το 2027 αντί για το 2028.

Και ο φόρος στη ζάχαρη δεν θα ήταν πλέον ειδικό τέλος για τη θωράκιση του συστήματος υγείας, αλλά ένας κανονικός φόρος που αυξάνει τα κρατικά έσοδα.

«Αυτό είναι πραγματικά απαράδεκτο»

Ο Βόλφγκανγκ Κουμπίκι εξέφρασε την αγανάκτησή του. «Αυτό είναι πραγματικά απαράδεκτο», δήλωσε ο επικεφαλής του FDP σε συνέντευξή του στην Welt. «Πρόκειται απλώς και μόνο για μια ευθεία αύξηση φόρων, με άνοδο των τιμών άνω του 30%. Σε μια φάση κατά την οποία οι πολίτες θα έπρεπε να ελαφρύνονται, τέτοιες αυξήσεις τιμών είναι απλά αδικαιολόγητες.»

Η πολιτικός των Πρασίνων Ρικάρντα Λανγκ έγραψε στο X: «Αν φορολογηθεί η Cola Light, θα γίνω αγανακτισμένη πολίτης».

Η Ένωση Καταναλωτών Αμβούργου ασκεί κυρίως κριτική στο γεγονός ότι τα έσοδα από τον σχεδιαζόμενο φόρο στη ζάχαρη δεν θα επενδύονται πλέον στην πρόληψη για την υγεία. Οι υπερασπιστές των καταναλωτών ζητούν τα χρήματα να διοχετευτούν σε συγκεκριμένες δράσεις, ιδίως για παιδιά και εφήβους.

Παράλληλα, θεωρούν αναγκαία συμπληρωματικά μέτρα, όπως χαμηλότερο ΦΠΑ σε φρούτα και λαχανικά. Αυτά τα υγιεινά τρόφιμα επηρεάζονται ιδιαίτερα από αυξήσεις τιμών λόγω απωλειών στη συγκομιδή εξαιτίας της κλιματικής κρίσης και υψηλότερου κόστους μεταφοράς εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.

Όπως και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), έτσι και η Ένωση Καταναλωτών Αμβούργου αντιμετωπίζει με κριτική ματιά τα ποτά με γλυκαντικές ουσίες και θεωρεί γι’ αυτό σωστό να φορολογούνται επίσης.

Ποιοι φόροι σχεδιάζονται;

Το ύψος του νέου φόρου θα εξαρτάται από την περιεκτικότητα σε ζάχαρη του εκάστοτε ποτού.

Σχεδιαζόταν φόρος ανά λίτρο, κλιμακωμένος ανάλογα με την ποσότητα ζάχαρης,

26 λεπτά για 4,5 έως 7 γραμμάρια ζάχαρης ανά 100 χιλιοστόλιτρα,

32 λεπτά για 7 έως 10 γραμμάρια ζάχαρης ανά 100 χιλιοστόλιτρα και

38 λεπτά από 10 γραμμάρια ζάχαρης και πάνω ανά 100 χιλιοστόλιτρα.

«Να μην αφήσουμε τη βιομηχανία να μας αποκοιμίσει»

Τον Απρίλιο του 2026, περίπου 4.000 από τους περίπου 446.000 γιατρούς στη Γερμανία, καθώς και πάνω από 1.000 από τις περίπου 70.000 Γερμανίδες και Γερμανούς φαρμακοποιούς και πολλοί διατροφολόγοι, προσχώρησαν σε έκκληση της Foodwatch Germany υπέρ του φόρου στη ζάχαρη. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν πρέπει «να αφήνει άλλο τον εαυτό της να αποκοιμίζεται από τις κούφιες υποσχέσεις της βιομηχανίας», ζητά η Λουίζε Μόλινγκ από τη Foodwatch Germany.

Στη Βρετανία εφαρμόζεται από το 2018 κλιμακωτός φόρος στη ζάχαρη, με την ονομασία «Soft Drinks Industry Levy». Στο μεταξύ, τα ποτά εκεί περιέχουν κατά μέσο όρο 29% λιγότερη ζάχαρη από πριν. Και επειδή τα ποτά με περισσότερη ζάχαρη είναι ακριβότερα, οι καταναλωτές στρέφονται πιο συχνά στο φθηνότερο και υγιεινότερο μπουκάλι ή κουτάκι.