Η Ουκρανία επιβάλλει κυρώσεις στη σειρά «Μάσα και ο Αρκούδος» για φερόμενη ρωσική προπαγάνδα

Η Ουκρανία επέβαλε κυρώσεις στους δημιουργούς και διανομείς της σειράς «Μάσα και ο Αρκούδος», του πιο δημοφιλούς ρωσικού παιδικού κινουμένου σχεδίου, κατηγορώντας την ότι διαδίδει φιλοκρεμλινικές αφηγήσεις υπό τον μανδύα παιδικής ψυχαγωγίας.

Τα μέτρα περιλαμβάνονται σε νέο πακέτο κυρώσεων που υπέγραψε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και στοχεύει το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, υψηλόβαθμους αξιωματούχους και εταιρείες τις οποίες το Κίεβο κατηγορεί ότι στηρίζουν την πολεμική προσπάθεια της Μόσχας.

Πέντε Ρώσοι πολίτες και τέσσερις οργανισμοί που εμπλέκονται στην παραγωγή και διανομή της «Μάσα και ο Αρκούδος» περιλαμβάνονται στη λίστα κυρώσεων, μεταξύ των οποίων η Animaccord, το στούντιο πίσω από τη σειρά, ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλός της, καθώς και αρκετοί από τους βασικούς δημιουργούς του καρτούν.

«Το πρόγραμμα διαδίδει φιλορωσικές αφηγήσεις μεταμφιεσμένες σε παιδικό περιεχόμενο», ανέφερε το γραφείο του Ζελένσκι, χαρακτηρίζοντάς το απειλή για την εθνική ασφάλεια της Ουκρανίας.

Οι κυρώσεις προβλέπουν δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και περιορισμούς στην εμπορική δραστηριότητα, καθώς και στη χρήση και διανομή υλικού που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα στην Ουκρανία, επιτρέποντας τον περιορισμό ή την απαγόρευση πρόσβασης στη «Μάσα και ο Αρκούδος» στο YouTube και σε άλλες πλατφόρμες.

Το Κρεμλίνο καταδίκασε την απόφαση του Κιέβου την Παρασκευή.

Ο εκπρόσωπος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι η απόφαση να μπει στο στόχαστρο το παιδικό πρόγραμμα «δείχνει την ασχήμια του καθεστώτος του Κιέβου».

Τι περιλαμβάνει το «Μάσα και ο Αρκούδος»;

Βασισμένο χαλαρά στο ρωσικό λαϊκό παραμύθι «Μάσα και ο Αρκούδος», το καρτούν ακολουθεί τις περιπέτειες ενός μικρού κοριτσιού και ενός πρώην αρκούδου του τσίρκου που ζουν στο δάσος.

Από την πρώτη του προβολή το 2009, έχει μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσσες και έχει αποκτήσει τεράστιο διεθνές κοινό σε περισσότερες από 100 χώρες, στο YouTube και σε πλατφόρμες streaming.

Η επιτυχία του είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή στο YouTube, όπου τα επεισόδια έχουν συγκεντρώσει δισεκατομμύρια προβολές. Για παράδειγμα, το επεισόδιο «Recipe for Disaster» έγινε ένα από τα πιο δημοφιλή βίντεο της πλατφόρμας, με πάνω από 4,6 δισ. προβολές.

Η τεράστια απήχηση του καρτούν έχει προκαλέσει και προβληματισμό για τη χρήση ρωσικών και σοβιετικών στρατιωτικών συμβόλων σε πρόγραμμα που απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Σε ένα επεισόδιο, η Μάσα εμφανίζεται με καπέλο που συνδέεται με την NKVD, τη σοβιετική μυστική αστυνομία και υπηρεσία ασφαλείας. Στην εποχή του Ιωσήφ Στάλιν, η NKVD διεξήγαγε μια εκτεταμένη εκστρατεία πολιτικής τρομοκρατίας και ήταν υπεύθυνη για τη λειτουργία των γκουλάγκ.

Σε άλλο επεισόδιο, το μικρό κορίτσι εμφανίζεται να φορά καπέλο πληρώματος άρματος μάχης και στολή σοβιετικής εποχής.

Οι ουκρανικές αρχές υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι αυτό συμβάλλει στην εξομάλυνση των ρωσικών και σοβιετικών συμβόλων στα μάτια των μικρών θεατών.

Οι ανησυχίες στο Κίεβο προϋπήρχαν της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας το 2022.

Το 2017, επιτροπή της Κρατικής Υπηρεσίας Κινηματογράφου της Ουκρανίας εξέτασε αίτημα απαγόρευσης του καρτούν, ύστερα από καταγγελίες ότι περιείχε ρωσικές προπαγανδιστικές αφηγήσεις.

Το ζήτημα επανήλθε πέρσι. Τον Αύγουστο του 2025, η «Μάσα και ο Αρκούδος» ήταν το πιο δημοφιλές παιδικό κανάλι στο YouTube μεταξύ των ουκρανών χρηστών.

Δύο μήνες αργότερα, η Εθνική Αστυνομία της Ουκρανίας ζήτησε την επιβολή κυρώσεων.

Κριτική πέρα από την Ουκρανία

Έκτοτε η συζήτηση έχει ξεπεράσει τα σύνορα της Ουκρανίας.

Νωρίτερα το καλοκαίρι, περισσότεροι από 50 βρετανοί βουλευτές απηύθυναν επιστολή στην υπουργό Πολιτισμού του Ηνωμένου Βασιλείου Λίζα Νάντι, καλώντας τις πλατφόρμες streaming να αποσύρουν το καρτούν, υποστηρίζοντας ότι ορισμένα επεισόδια εκθέτουν τα παιδιά σε ρωσικές και σοβιετικές στρατιωτικές εικόνες.

Οι βουλευτές στάθηκαν ιδιαίτερα σε εικόνες της Μάσα με ρούχα στρατιωτικού τύπου, τις οποίες είχε χρησιμοποιήσει και ο αγγλόφωνος λογαριασμός της Animaccord στα κοινωνικά δίκτυα.

Υποστήριξαν ότι το υλικό «συμβάλλει ενεργά στην εξοικείωση ενός παγκόσμιου παιδικού κοινού με τη σοβιετική στρατιωτική εικονογραφία».

Η Animaccord έχει απορρίψει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς ότι το πρόγραμμα λειτουργεί ως ρωσική προπαγάνδα.

Η Ουκρανία δήλωσε ότι θα επιδιώξει πλέον να υιοθετήσουν οι διεθνείς εταίροι της τις νέες κυρώσεις, διευρύνοντας ενδεχομένως την ισχύ τους πέρα από τα σύνορα της χώρας.