Putin, İHA saldırısına uğrayan şirketlere el koyma yetkisi tanıyan kararnameyi imzaladı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hükümetin Ukrayna insansız hava aracı (İHA) saldırılarına karşı kendilerini korumakta yetersiz kaldığına hükmetmesi halinde özel şirketleri devlet yönetimi altına alabilecek bir kararname imzaladı.

Hukuk uzmanları, çarşamba günü yaptıkları değerlendirmede söz konusu adımı, güvenlik zafiyetleri gerekçe gösterilerek Rus şirketlerinden varlıkların alınmasına yarayabilecek bir araç olarak nitelendirdi.

Kararname derhal yürürlüğe girdi ve yakıt ve enerji sektörü, sanayi, iletişim, enerji (nükleer dahil), kamu hizmetleri, ulaşım ve lojistik alanlarındaki tesislerinin yanı sıra “Rusya Federasyonu’nun güvenliği, ekonomik istikrarı ve nüfusun yaşam koşulları açısından özel önem taşıdığı” değerlendirilen diğer tüm tesisleri kapsıyor.

Belge, mahkeme kararı olmaksızın, yalnızca cumhurbaşkanının talimatına dayanarak geçici devlet yönetimi atanmasına izin veriyor; hukukçular bu talimatın sözlü olarak da verilebileceğine dikkat çekiyor.

Artık bir şirketin drone saldırılarına karşı güvenlik önlemleri almaması, güvenlik kurallarını ihlal etmesi ya da alınan önlemlerin etkisiz bulunması, devlet yönetiminin devreye sokulması için yeterli sayılabilecek.

Dikkat çeken ayrıntılardan biri ise kararnamenin, eşik koşullarının karşılanıp karşılanmadığına kimin ve hangi ölçütlere göre karar vereceğini tanımlaması.

Varlıkların yeniden dağıtılması için bir araç mı?

Başlıca Rus enerji şirketlerinden birinin içinde yer alan bir kaynak, isminin açıklanmaması koşuluyla Euronews’e yaptığı açıklamada, kararnamenin şirket içi çekişmelerde kullanılmasından endişe ettiklerini söyledi; çalışanların çatışma anlarında yönetimi şikâyet etmek için bu düzenlemeye başvurmasının yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Hukuk ve iş dünyası uzmanları sert tepki gösterdi. Siyasi analist Abbas Gallyamov, düzenlemeyi “melez kamulaştırma” diye nitelendirerek, “Sizi bombaladıktan sonra devlet kapınıza gelir, kendinizi saldırıdan koruyamadığınız suçlamasıyla mülkünüze el koyar” dedi.

Avukat Andrey Grivtsov, “kritik altyapı” tanımının son derece geniş tutulmasının, uyumun kimin tarafından ve hangi temelde değerlendirileceği gibi temel soruyu yanıtsız bıraktığını söyledi.

Rusya’nın en büyük tarım işletmeleri gruplarından birinin temsilcisi ise Forbes Russia’ya isimsiz konuşarak daha açık bir ifade kullandı ve kararnamenin “güvenlik önlemlerine uyulmadığı bahanesiyle büyük varlıkların şirketlerden alınmasına imkân tanıyacak bir araç” olduğunu söyledi.

Avukat Sergey Uçitel, “geçici” ifadesinin kelimesi kelimesine alınmaması gerektiği uyarısında bulundu. Uçitel’e göre fiiliyatta dış yönetim, bir şirketin faaliyetleri üzerindeki kontrolünü kaybetmesi, kendi stratejisini belirleyememesi ve sonunda “gönüllü olarak nitelendirilmesi pek mümkün olmayan koşullarda” satışa zorlanması anlamına geliyor.

Ukrayna dronlarının hedef aldığı petrol rafinerileri ile Wildberries ve Ozon e-ticaret platformlarının temsilcileri, Putin’in kararına ilişkin henüz yorum yapmadı.

İHA saldırıları ve yakıt sıkıntısı

Kararname, Moskova’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü topyekûn savaşın beşinci yılına girerken, Ukrayna’nın Rusya’nın ekonomik altyapısını hedef alan insansız hava aracı kampanyasının giderek yoğunlaştığı bir dönemde yayımlandı.

Financial Times’ın hesaplamalarına göre, 2026’nın ilk altı ayında Ukrayna dronları Rus rafinerilerine en az 194 başarılı saldırı düzenledi. Bu, 2025’in aynı dönemine kıyasla 11 kat artış anlamına geliyor. Wildberries depoları ise temmuz ortasından bu yana 16 bölgede 21 kez vuruldu; cumartesiden bu yana Ukrayna dronları üç gün içinde Ozon’un altı lojistik tesisini hedef aldı.

Rusya’nın Ukrayna şehir ve köylerini aralıksız bombalamasının gölgesinde Kiev, Moskova’nın savaş makinesinin finansman kaynaklarını kesmek amacıyla Rusya’daki lojistik ve enerji altyapısına yönelik saldırılarını son dönemde artırdı.

Birleşmiş Milletler’e göre sadece temmuz ayında Ukrayna’da en az 437 sivil öldürüldü; bu, Mayıs 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek aylık rakam ve hazirana göre yüzde 30, Temmuz 2025’e göre ise yüzde 70 artış anlamına geliyor.

Kiev, Rus güçlerinin yerleşim alanlarını ve sivil altyapıyı kasıtlı olarak hedef almaya devam ettiği uyarısını defalarca yineledi.

Kararnamenin imzalanmasından üç gün önce Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, mevcut yakıt sıkıntısının daha da ağırlaşmasını önlemek için petrol şirketlerine rafineri bakım takvimlerini gözden geçirme talimatı vermişti. Yeni kararnameye göre, hasar gören tesislerin onarımında yaşanacak gecikmeler artık sahipleri açısından doğrudan hukuki sonuçlar doğurabilir.

Birinci Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, kararname yayımlandığı gün iş dünyasını sakinleştirmeye çalışarak RBC’ye yaptığı açıklamada düzenlemenin “seçici biçimde uygulanacağını, bunun kamulaştırma anlamına gelmediğini” söyledi.

Kararların “en üst düzeyde” alınacağını ve geçici yönetimin toplu biçimde devreye sokulmasına yönelik bir mekanizma bulunmadığını kaydetti.

“Bugün işletme sahipleri karşı karşıya olduğumuz tehditleri farklı düzeylerde ciddiye alıyor” dedi.

“Ne yazık ki kimi durumlarda tesislerin ve personelin güvenliğini sağlamak onların önceliği değil. Devlet tam da bu gibi durumlarda sorumluluğu üstlenecek.”

Bu haber metni yapay zeka yardımıyla Türkçeye çevrildi. Bir sorunu bildir : [feedback-articles-tr@euronews.com].