ΗΠΑ: Τα κέντρα δεδομένων της AI απειλούν τις εκλογικές επιδόσεις των Ρεπουμπλικανών

Για χρόνια, το μήνυμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος για την τεχνολογία ήταν απλό: περιορισμός της ρύθμισης, απελευθέρωση των ιδιωτικών επενδύσεων και «αφήστε τις αμερικανικές επιχειρήσεις να χτίσουν». Καθώς όμως πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026, ένα απρόσμενο ζήτημα απειλεί να περιπλέξει αυτή τη συνταγή: τα κέντρα δεδομένων.

Οι τεράστιες εγκαταστάσεις που απαιτούνται για να τροφοδοτήσουν την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης έχουν εξελιχθεί σε πολιτικό βάρος για τους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους σε ορισμένες από τις πιο αμφίρροπες αναμετρήσεις της χώρας, ακριβώς επειδή ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παραμένει ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές τους.

Ο Τραμπ έχει διατυπώσει χωρίς περιστροφές τη στήριξή του. Σε πρόσφατες δηλώσεις του υποστήριξε ότι οι κοινότητες που αντιστέκονται στα κέντρα δεδομένων «κάνουν λάθος» και είπε ότι οι κυβερνήτες και οι δήμαρχοι θα έπρεπε να θέλουν υποδομές τεχνητής νοημοσύνης λόγω των θέσεων εργασίας, των επενδύσεων και των φορολογικών εσόδων που φέρνουν.

Έχει παρουσιάσει επανειλημμένα την επέκταση των κέντρων δεδομένων ως απαραίτητη για να ηττηθεί η Κίνα στην παγκόσμια κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης και έχει υποβαθμίσει τις τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζονται για τη λειτουργία τους και τον αντίκτυπο που έχουν στις γύρω περιοχές.

«Φτιάχνουν τα δικά τους εργοστάσια παραγωγής ενέργειας. Χτίζουν τα πιο όμορφα, δεν έχετε ξαναδεί εργοστάσια σαν κι αυτά», είπε ο Τραμπ σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Κυριακή.

Ο ζήλος του για την κατασκευή κέντρων δεδομένων φέρνει τους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους σε δύσκολη θέση. Καλούνται να υπερασπιστούν μια κυβέρνηση που αντιμετωπίζει τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης ως βασικό πυλώνα της αμερικανικής οικονομικής και εθνικής ασφάλειας, την ώρα που οι ψηφοφόροι στις πολιτείες τους θέτουν ολοένα και πιο επίμονα ένα πολύ πιο απλό ερώτημα: ποιος θα πληρώσει για όλα αυτά;

Τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν όχι μόνο τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και, σε πολλές περιοχές, μεγάλους όγκους νερού. Οι κάτοικοι ανησυχούν για αυξημένους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, πίεση στα τοπικά δίκτυα ηλεκτροδότησης, θόρυβο, ρύπανση και απώλεια γεωργικής γης ή ανοιχτού χώρου. Τα οικονομικά οφέλη μπορεί να είναι σημαντικά, αλλά το ίδιο ισχύει και για το κόστος των υποδομών.

Και η αντίδραση δεν περιορίζεται πλέον στην πολιτική αριστερά.

Μια πρόσφατη δημοσκόπηση της Gallup έδειξε ότι περίπου επτά στους δέκα Αμερικανούς αντιτίθενται στην κατασκευή κέντρου δεδομένων στην περιοχή τους, συμπεριλαμβανομένης της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών. Αυτό μετέτρεψε μια διαμάχη που μέχρι πρότινος αφορούσε κυρίως χωροθέτηση και χωροταξικό σχεδιασμό σε εθνικό πολιτικό ζήτημα.

Για τους Ρεπουμπλικανούς, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ, επειδή το θέμα χτυπά στον πυρήνα ενός από τα βασικά πολιτικά τους αντανακλαστικά: στήριξη της επιχειρηματικότητας σε συνδυασμό με αντίθεση στην παρέμβαση του κράτους.

Ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος που λέει «χτίστε το» κινδυνεύει να ακούγεται σαν σύμμαχος των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας σε μια στιγμή που οι ψηφοφόροι εμφανίζονται ολοένα και πιο επιφυλακτικοί απέναντι στη δύναμη του κλάδου, ενώ ο Ρεπουμπλικανός που λέει «σταματήστε το» κινδυνεύει να έρθει σε αντίθεση με τον Τραμπ και να υπονομεύσει την ευρύτερη εκστρατεία της κυβέρνησης να καταστήσει τις ΗΠΑ την κυρίαρχη δύναμη στην τεχνητή νοημοσύνη.

Πουθενά αυτή η ένταση δεν είναι πιο εμφανής απ’ ό,τι στο Οχάιο, την πολιτεία καταγωγής του αντιπροέδρου Τζ. Ντι Βανς. Η Εθνική Ρεπουμπλικανική Επιτροπή Γερουσίας, που είναι αρμόδια για τον συντονισμό των προεκλογικών εκστρατειών του κόμματος για τη Γερουσία, έχει προειδοποιήσει κατ’ ιδίαν τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ότι η δημόσια εικόνα των κέντρων δεδομένων έχει γίνει τόσο τοξική, ώστε μπορεί να απειλήσει τις Ρεπουμπλικανικές πιθανότητες διατήρησης της κρίσιμης έδρας του Οχάιο στη Γερουσία.

Ο Δημοκρατικός υποψήφιος Σέροντ Μπράουν έχει εκμεταλλευτεί το ζήτημα, παρουσιάζοντας τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Τζον Χιούστεντ ως στενά συνδεδεμένο με τον κλάδο των κέντρων δεδομένων. Σε εσωτερικό υπόμνημα Ρεπουμπλικανικής καμπάνιας φέρεται να αναφέρεται ότι το θέμα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε «σιωπηρό» πρόβλημα για ολόκληρο τον εκλογικό κύκλο.

Και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί αισθάνονται ήδη την πίεση.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Μάικ Ρότζερς, ο Ρεπουμπλικανός που διεκδικεί την έδρα της Γερουσίας στη κρίσιμη πολιτεία-κλειδί του Μίσιγκαν, δήλωσε ότι πλέον στηρίζει μορατόριουμ ενός έτους στην κατασκευή κέντρων δεδομένων. Η ειρωνεία είναι έντονη: η στρατηγική του Τραμπ για την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργεί πολιτικό πρόβλημα στους ίδιους τους Ρεπουμπλικανούς που χρειάζονται περισσότερο τη στήριξή του.

Η κυβέρνηση έχει προσπαθήσει να τετραγωνίσει τον κύκλο. Ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει ότι οι Αμερικανοί δεν πρέπει να αναγκαστούν να επωμιστούν το κόστος της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης και, τον Μάρτιο, ο Λευκός Οίκος συγκέντρωσε μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης για να υπογράψουν μια εθελοντική «Δέσμευση Προστασίας Καταναλωτών Ενέργειας», με στόχο να διασφαλιστεί ότι τα νοικοκυριά δεν θα επιβαρυνθούν με υψηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος λόγω της επέκτασης των κέντρων δεδομένων.

Πολιτικά, όμως, αυτό ενδέχεται να μην αρκεί. Οι ψηφοφόροι δεν είναι κατ’ ανάγκη αντίθετοι στην ίδια την τεχνητή νοημοσύνη. Πολλοί έλκονται από την προοπτική νέων θέσεων εργασίας, τεχνολογικής πρωτοπορίας και επενδύσεων. Η αντίθεσή τους αφορά ολοένα και περισσότερο το ποιος αποκομίζει τα οφέλη και ποιος επωμίζεται το κόστος.

Αυτή η διάκριση προσφέρει στους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους μια στενή έξοδο κινδύνου. Αντί να αντιταχθούν στα κέντρα δεδομένων συνολικά, οι Ρεπουμπλικανοί σε ευάλωτες αναμετρήσεις ζητούν όλο και πιο συχνά από τους επενδυτές να πληρώνουν οι ίδιοι για την ηλεκτρική τους ενέργεια, να προστατεύουν τις τοπικές κοινότητες και να εξασφαλίζουν τοπική συναίνεση.

Ο κυβερνήτης του Τέξας Γκρεγκ Άμποτ – κάποτε θερμός υποστηρικτής της επέκτασης της τεχνητής νοημοσύνης και των κέντρων δεδομένων στην πολιτεία – έχει γίνει ολοένα και πιο επικριτικός απέναντι στον κλάδο, κατηγορώντας τους επενδυτές ότι «έσκαψαν τον ίδιο τους τον λάκκο» επειδή δεν κέρδισαν τη στήριξη της κοινής γνώμης.

Ακόμη και αυτή η στάση, όμως, φέρνει τους Ρεπουμπλικανούς σε άβολη αντίθεση με τον Τραμπ. Ο πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θέλει η τοπική αντίσταση να εκτροχιάσει τις φιλοδοξίες της Αμερικής στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Αντιμετωπίζει τα κέντρα δεδομένων όχι απλώς ως εμπορικά ακίνητα, αλλά ως στρατηγικές υποδομές σε μια τεχνολογική αναμέτρηση με την Κίνα.

Γι’ αυτό ο Λευκός Οίκος πιέζει για επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και της κατασκευής κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης και των δικτύων μεταφοράς ενέργειας που απαιτούνται για την τροφοδότησή τους.

Αυτό δημιουργεί μια δυνητικά εκρηκτική πολιτική αντίφαση. Ο Τραμπ καλεί την Αμερική να χτίσει πιο γρήγορα. Οι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι σε πολιτείες-κλειδιά ανακαλύπτουν ότι οι ψηφοφόροι τους θέλουν να χτίζουν πιο προσεκτικά ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, καθόλου.

Οι Δημοκρατικοί αρχίζουν να αντιλαμβάνονται την ευκαιρία. Η σύγκρουση γύρω από τα κέντρα δεδομένων τους επιτρέπει να επιτεθούν στους Ρεπουμπλικανούς από μια ασυνήθιστη γωνία: όχι ως αντιπάλους του καπιταλισμού, αλλά ως υπερασπιστές των καταναλωτών απέναντι σε αυτό που παρουσιάζουν ως ανεξέλεγκτη εταιρική δύναμη.

Σε ανταγωνιστικές πολιτείες, οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι μπορούν να υποστηρίξουν ότι τα απλά νοικοκυριά δεν πρέπει να πληρώνουν υψηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ώστε οι εταιρείες τεχνολογίας να χτίσουν τις υποδομές για την επόμενη γενιά τεχνητής νοημοσύνης.

Το επιχείρημα είναι ιδιαίτερα ισχυρό, επειδή συνδέει μια αφηρημένη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη με κάτι που οι ψηφοφόροι καταλαβαίνουν άμεσα: τον μηνιαίο λογαριασμό ρεύματος.

Η πολιτική γεωγραφία επίσης μεταβάλλεται. Αυτό που κάποτε έμοιαζε με κλασικό ζήτημα «πολιτισμικού πολέμου» μετατρέπεται σε θέμα τοπικού οικονομικού λαϊκισμού – και αυτό καθιστά λιγότερο αξιόπιστες τις κομματικές ταυτότητες.

Ρεπουμπλικανοί που πέρασαν χρόνια καταγγέλλοντας την υπέρμετρη ομοσπονδιακή παρέμβαση βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με ψηφοφόρους που θέλουν η κυβέρνηση να εμποδίσει μια ιδιωτική εταιρεία να χτίσει μια γιγαντιαία βιομηχανική εγκατάσταση δίπλα τους.

Δημοκρατικοί που παραδοσιακά καλωσόριζαν επενδύσεις σε «πράσινη» τεχνολογία και υποδομές, διαπιστώνουν ότι πλέον κάνουν εκστρατεία απέναντι σε μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο.

Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το αποτέλεσμα είναι μια σπάνια διακομματική αντίδραση. Για τον Τραμπ, όμως, είναι δύσκολο να κάνει πίσω. Η ευρύτερη πολιτική και οικονομική στρατηγική του στηρίζεται στο να παρουσιάζει τις ΗΠΑ ως την παγκόσμια ηγέτιδα δύναμη στην τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό απαιτεί ηλεκτρική ενέργεια, τσιπ, γραμμές μεταφοράς και, πάνω απ’ όλα, τεράστιες εγκαταστάσεις υπολογιστικής ισχύος.

Έτσι ο πρόεδρος έχει επιλέξει να διπλασιάσει το στοίχημα, αφήνοντας τους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους να ισορροπούν σε τεντωμένο σχοινί ενόψει του Νοεμβρίου: να αγκαλιάσουν την «επανάσταση» της τεχνητής νοημοσύνης του Τραμπ χωρίς να γίνουν οι ίδιοι το πρόσωπο της έκρηξης των κέντρων δεδομένων στις κοινότητές τους.

Για ορισμένους, αυτό μπορεί να είναι εφικτό ζητώντας από τις εταιρείες τεχνολογίας να πληρώσουν οι ίδιες τον λογαριασμό. Για άλλους, ιδιαίτερα στις σκληρές αναμετρήσεις για έδρες στη Γερουσία και για τις θέσεις των κυβερνητών, το ζήτημα μπορεί να εξελιχθεί σε πολιτικό ναρκοπέδιο.

Το δίδαγμα που αρχίζει να διαφαίνεται είναι ότι η «επανάσταση» της τεχνητής νοημοσύνης ίσως να μην ανακοπεί από ψηφοφόρους που φοβούνται την ίδια την τεχνητή νοημοσύνη. Μπορεί αντίθετα να φρενάρει λόγω ψηφοφόρων που απλώς δεν θέλουν ένα τεράστιο κέντρο δεδομένων στη γειτονιά τους – ιδίως αν πιστεύουν ότι οι ίδιοι θα πληρώσουν γι’ αυτό.

Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που το ζήτημα έχει γίνει τόσο άβολο για τους Ρεπουμπλικανούς. Ο Τραμπ βλέπει τα κέντρα δεδομένων ως τα εργοστάσια του τεχνολογικού μέλλοντος της Αμερικής – αλλά οι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι ανακαλύπτουν ότι οι ψηφοφόροι τους τα βλέπουν ως τα εργοστάσια της διπλανής πόρτας.