Sırp savaş suçlusu Ratko Mladić, Lahey'de cezaevinde öldü

Sırp devlet televizyonu RTS'ye göre, eski Bosnalı Sırp askeri lider ve hükümlü savaş suçlusu Ratko Mladić, 84 yaşında Lahey'deki bir cezaevi hastanesinde hayatını kaybetti.

Balkanların en kötü şöhretli savaş suçlusu olarak görülen Mladić, Bosna Savaşı sırasında 1995'teki Srebrenitsa soykırımındaki rolü nedeniyle “Bosna Kasabı” olarak anılıyordu.

1990'lardaki savaş sırasında Bosna'nın geniş kesimlerini kan gölüne çevirdiği için, Eski Yugoslavya için Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından müebbet hapse mahkûm edildi.

Diğer savaş suçlarının yanı sıra, Temmuz 1995'te Srebrenitsa'da komutası altındaki Bosna Sırp ordusu tarafından gerçekleştirilen, 8 binden fazla Boşnağın katledilmesi nedeniyle soykırım suçundan mahkûm edildi; bu kıyım, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana işlenen en büyük vahşet olarak kabul ediliyor.

Slovenya ve Hırvatistan'ın ardından Bosna'nın 1992 başında Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan etmesinin sonrasında, Slobodan Milošević liderliğindeki Belgrad yönetiminin desteğini alan Bosnalı Sırp liderler kendi özerk devlet yapılarını kurdu.

Bunu izleyen askeri harekat, komşu Hırvatistan'daki çatışmalara da katılmış bir kariyer Yugoslav ordusu subayı olan Mladić'in komutasında yürütüldü ve ülke topraklarının mümkün olduğunca geniş bir bölümünü diğer iki etnik gruptan, Boşnaklar ve Hırvatlardan etnik temizlik yoluyla arındırmayı hedefliyordu.

Mladić, modern savaş tarihinde bir başkente yönelik en uzun kuşatma olan ve yıllarca süren Saraybosna kuşatmasında da kritik bir rol oynadı.

Çevredeki tepelerde konuşlanan, komutası altındaki Bosna Sırp birlikleri, 1992'nin başından 1995'te savaşın sonuna kadar sivillere yönelik sürekli top atışları ve keskin nişancı saldırıları yürüttü.

Bosna başkentinin kuşatması resmen Şubat 1996'da sona erdi; bunu, Mladić'in birliklerinin baskı, korku salma ve zorla yerinden etme kampanyaları yürüttüğü, Bosna Sırplarının kontrolündeki mahallelerin yeniden entegrasyonu izledi.

ICTY'nin Temmuz 1995'te kendisi hakkında ilk iddianameyi hazırlamasının ardından Mladić, Kasım 1996'da görevden alınana kadar Bosna Sırp ordusunun Ana Karargâhı'nın komutanı olarak kaldı. Bu tarihten sonra adaletten kaçan bir firari konumundaydı.

Ardından, istihbarat ve ordu içindeki bağlantıları tarafından saklanarak ya da onların koruması altında gizlenerek 15 yıl geçirdi; nihayet 2011'de Sırbistan'da bir akrabasının evinde yakalandı.

Aile üyelerinin aktardığına göre, son yıllarda geçirdiği birkaç felcin ardından Mladić'in sağlık durumu giderek kötüleşmişti.