AB'den İzlanda'nın üyelik görüşmelerini reddetmesine sessiz tepki: 'Yakın ortak'

İzlanda'nın, AB ile katılım müzakerelerinin yeniden açılmasını hararetli geçen bir referandumda reddetmesinin ardından Avrupa Komisyonu ölçülü bir tepki verdi. Karar, genişleme sürecindeki ivmeyi zayıflatma riski taşıyor.

Oylama kıl payı sonuçlandı: seçmenlerin yüzde 52,8'i "hayır", yüzde 47,2'si "evet" oyu verdi.

Komisyon sözcüsü kısa bir açıklama yaparak "Avrupa Komisyonu, İzlanda'daki referandumun sonucunu not etmiştir" dedi. "Komisyon, İzlanda halkının tercihine saygı duymaktadır. İzlanda, Avrupa Birliği'nin yakın bir ortağı olmaya devam etmektedir."

Bu arada Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir ile mesajlaştı. Costa'nın sözcüsüne göre "her iki lider de AB ile İzlanda arasındaki ilişkiyi güçlendirmeye devam etme arzularını dile getirdi".

Sözcü, "Başkan Costa, AB'nin bugünkü referandumda İzlanda halkının demokratik tercihine tam saygı duyduğunu vurguladı. İzlanda, AB'nin en yakın ve en güvenilir ortaklarından biri olmaya devam ediyor" dedi.

Frostadóttir daha önce, seçmenlerin teklifi reddetmesi halinde görev süresinin geri kalanında AB üyeliği konusunu tamamen rafa kaldıracağını söylemişti.

Pazar günü konuşan Frostadóttir, "evet" oyu veren yüzde 47'lik kesime de gönderme yaparak, "Nüfusun neredeyse yarısı bu konuyla ilgilendi. Önümüzdeki haftalar ve aylara girerken bu bakış açısına da saygı duymamız önemli" dedi.

Brüksel'deki yetkililer ve diplomatlar, İzlanda'yı genişleme konusunda şüpheci olanları haksız çıkarabilecek örnek bir aday olarak görüyordu. İskandinav ülkesinin AB ile zaten yüksek düzeyde entegre olması, sürecin favorisi haline gelmesini neredeyse kesin kılıyordu.

Katılım sürecini denetleyen Komisyon, oylama öncesinde düşük profil izledi; ancak en tartışmalı iki başlık olan balıkçılık ve tarım konusunda İzlanda ile "yaratıcı" çözümler bulma niyetini açıkça ortaya koymuştu.

İzlanda tek pazara geniş erişimden yararlansa da bu düzenleme, Ortak Balıkçılık Politikası (OBP) ile Ortak Tarım Politikası'nı (OTP) kapsamıyor. Reykjavík ile Brüksel'in en son katılım müzakerelerine giriştiği dönemde bu iki fasıl dokunulmadan bırakılmış, süreç 2013'te askıya alınmıştı.

İzlanda'daki referandumun, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından yıllarca durgun seyreden genişleme politikasının yeniden siyaset gündeminin üst sıralarına çıktığı bir dönemde birliğin genişleme hamlesini ne ölçüde etkileyeceği belirsizliğini koruyor.

Karadağ şu anda sürecin ön sırasındaki ülke; 33 katılım faslının 18'ini geçici olarak kapattı. Ülke, 2028'de birliğin 28'inci üyesi olmayı hedefliyor; bu amaç "28 by 28" sloganına ilham verdi.

Brüksel yapay takvimlere bağlı kalmaya yanaşmasa da, aday ülkelerin sabrı tükenmeden genişleme sözünü yerine getirmenin önemini kabul ediyor. Karadağ ile İzlanda'nın üyeliğini birlikte ilerletmek, bu hedefe giden olası yollardan biri olarak görülüyordu.

Komisyon, aday ülkelere tam üyelikten önce belirli AB programlarına erişim gibi somut faydalar sağlamaya yönelik reformlar hazırlıyor.

Bu haber metni yapay zeka yardımıyla Türkçeye çevrildi. Bir sorunu bildir : [feedback-articles-tr@euronews.com].