İzlanda'da AB referandumu: Halk, üyelik müzakerelerine 'hayır' dedi

İzlanda ulusal yayıncısı RÚV, yapılan referandumda halkın Avrupa Birliği (AB) ile üyelik müzakerelerine yeniden başlanmasını reddettiğini duyurdu.

RÚV'un aktardığına göre, "İzlanda'nın Avrupa Birliği ile katılım müzakerelerine yeniden başlanmasını reddettiği artık kesinleşti."

Oyların bölgelere göre açıklanma sırasıyla dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Kuzey Reykjavík: Evet yüzde 57,5 – Hayır yüzde 42,5
• Güney Reykjavík: Evet yüzde 54,5 – Hayır yüzde 45,5
• Güney Seçim Bölgesi: Evet yüzde 39,5 – Hayır yüzde 60,5
• Kuzeybatı Seçim Bölgesi: Evet yüzde 37,1 – Hayır yüzde 62,9
• Kuzeydoğu Seçim Bölgesi: Evet yüzde 38,8 – Hayır yüzde 61,2
• Güneybatı Seçim Bölgesi: Evet yüzde 47,0 – Hayır yüzde 53,0

Çıkan 'hayır' sonucu, İzlanda siyasetindeki AB tartışmalarını en az 2 yıl daha rafa kaldıracak.

Yaklaşık 400 bin nüfuslu ülke, AB üyeliği arayışına ilk olarak 2009'daki finansal krizin ekonomiyi eşiğe getirmesinin ardından girmiş ancak 2013'te AB karşıtı bir koalisyonun iktidara gelmesiyle katılım müzakereleri tıkanmıştı.

Başbakan Kristrún Frostadóttir liderliğindeki mevcut Sosyal Demokrat ağırlıklı hükümet, daha dalgalı hale gelen uluslararası konjonktürün, seçmenlere AB ile daha yakın bağlar kurulup kurulmaması gerektiğini sorma fikrini mantıklı kıldığını savunarak konuyu bu yıl yeniden gündeme taşıdı.

Yine de sonucun ne olacağından bağımsız olarak İzlanda'nın Brüksel ile olan ilişkileri temelden değişmeyecek: Ülke halihazırda Avrupa Ekonomik Alanı'na (AEA) ve pasaportsuz Schengen bölgesine dahil bulunuyor ve her iki düzenleme de geçerliliğini koruyor.

Referandumun kendisi hukuki bir bağlayıcılık taşımıyor; ancak hükümet, İzlandalıların vereceği her türlü karara uymayı taahhüt etti.

Frostadóttir, Dışişleri Bakanı Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir ve Eğitim ile Çocuk Bakanı Inga Sæland; parti liderlerinin sonuçları değerlendireceği ve basının sorularını yanıtlayacağı ortak bir toplantı planladı.

Gece nasıl geçti?

Sandıklar yerel saatle 22:00'de kapandı ve ağırlıklı olarak başkent Reykjavík'ten gelen ilk kısmi sonuçlar yüzde 58'e yakın bir oranla 'evet' oylarının belirgin bir şekilde önde olduğunu gösterdi. AB yanlısı kampanyacılar, kentteki yüksek katılım oranına dikkat çekerek sabahın ilk saatlerinde temkinli bir iyimserlik içindeydi.

Ancak gece yarısından sonra kırsal ve kıyı seçim bölgelerinden veriler gelmeye başlayınca tablo hızla değişti. AB'nin kota paylaşım kurallarına muhalefetin on yıldan uzun süredir güçlü olduğu balıkçı topluluklarında, birçok bölgede "Hayır" oyları %65'in üzerine çıktı. TSİ 02.00 itibarıyla ülke genelindeki oy toplamı neredeyse başa baş bir seviyeye geriledi.

Sonrasında gelen kırılma noktası ile geleneksel olarak yönü belirleyen kuzeydeki tarım bölgesi, yüzde 60'a yüzde 40 oranında 'hayır' yönünde oy açıklayarak ülke genelindeki toplamı ilk kez 'hayır' bölgesine taşıdı. O andan itibaren liderlik bir daha tamamen el değiştirmedi.