Ρεπορτάζ από την Κολομβία: Μετά τον σεισμό οι πολίτες στηρίζονται ο ένας στον άλλον

Περισσότερο από μία εβδομάδα μετά τον καταστροφικό σεισμό στην Κολομβία, τα σωστικά συνεργεία συνεχίζουν να αναζητούν ανάμεσα στα ερείπια επιζώντες και αγνοουμένους, με ολοένα και λιγότερες ελπίδες. Την ίδια ώρα, η λατινοαμερικανική χώρα φαίνεται σχεδόν ανίκανη να αντιμετωπίσει τις οικονομικές και ανθρωπιστικές συνέπειες της καταστροφής. Η ουγγρική Βαπτιστική Υπηρεσία Αγάπης (Baptista Szeretetszolgálat) βρίσκεται επιτόπου, προσπαθώντας να κάνει τη ζωή των ανθρώπων κάπως υποφερτή. Ο Gál Dávid, γενικός διευθυντής της οργάνωσης για την παροχή βοήθειας, την επικοινωνία και τις διεθνείς σχέσεις, παραχώρησε αποκλειστική συνέντευξη στο Euronews.

Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες αναφορές, ο αριθμός των νεκρών έχει ήδη ξεπεράσει τους 300, ενώ τουλάχιστον 4.000 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί. Πάνω από 400 άτομα εξακολουθούν να θεωρούνται αγνοούμενα. Τις πρώτες ημέρες των επιχειρήσεων διάσωσης, ειδικοί και εθελοντές χρησιμοποίησαν γερανούς, εκσκαφείς και, κάποιες φορές, ακόμη και γυμνά χέρια για να φτάσουν στους ανθρώπους που είχαν παγιδευτεί κάτω από τα ερείπια.

Ο σεισμός μεγέθους 7,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε στις 10 Αυγούστου στη δυτική Κολομβία. Το επίκεντρό του εντοπίστηκε στην περιοχή San José del Palmar, στην επαρχία Chocó, σε βάθος περίπου 100 χιλιομέτρων. Η δόνηση προκάλεσε ιδιαίτερα σοβαρές ζημιές στις περιοχές καλλιέργειας καφέ της χώρας, καθώς και σε μεγάλες πόλεις όπως η Κάλι και η Περέιρα.

Τον σεισμό ακολούθησαν περισσότερες από εκατό μετασεισμικές δονήσεις, οι οποίες όχι μόνο προκάλεσαν νέο φόβο στον πληθυσμό, αλλά δυσχέραναν και το έργο των σωστικών συνεργείων. Πολλά κτίρια υπέστησαν τέτοιες δομικές ζημιές ώστε οι διασώστες που εργάζονται ανάμεσα στα συντρίμμια εκτίθενται διαρκώς σε θανάσιμο κίνδυνο.

Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, σε ορισμένα σημεία τα σωστικά συνεργεία παραχωρούν πλέον σταδιακά τη θέση τους στα συνεργεία απομάκρυνσης των ερειπίων, γεγονός που δείχνει ότι δεν ελπίζουν πια να εντοπίσουν επιζώντες. Σε πιο απομακρυσμένους, δύσβατους οικισμούς, ωστόσο, η μεταφορά βοήθειας στους ανθρώπους που την έχουν ανάγκη εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα.

Ο Gál Dávid βρίσκεται στην Κολομβία από την Κυριακή και μοιράζεται τις εμπειρίες του πρώτα με τους αναγνώστες του Euronews.

Οι Κολομβιανοί συσπειρώνονται

Τι αντίκρισαν τα μέλη της ομάδας όταν έφτασαν στην πληγείσα περιοχή;

Πρώτα φτάσαμε στην επαρχία Valle del Cauca, στην πόλη Κάλι με πληθυσμό τριών εκατομμυρίων, με μια ολιγομελή ανθρωπιστική ομάδα· την Βαπτιστική Υπηρεσία Αγάπης εκπροσωπεί ένας ουγγρικός και την Παγκόσμια Βαπτιστική Βοήθεια (Baptista Világsegély) ένας αμερικανός συνεργάτης. Επισκεφθήκαμε επίσης τις πόλεις Zarza και Περέιρα, που έχουν πληγεί έντονα. Ο δίλεπτος σεισμός, που έπληξε μια τεράστια περιοχή, άφησε παντού μια διπλή εικόνα: όπου χτύπησε σκληρά, είδαμε κτίρια τελείως κατεστραμμένα, ενώ σε άλλες συνοικίες όλα έμειναν ανέπαφα και η ζωή συνεχίζεται όπως πριν από την καταστροφή.

Ποιο είναι αυτή τη στιγμή το πιο σημαντικό καθήκον;

Η άμεση αντίδραση στον σεισμό έχει πλέον ξεπεράσει τη φάση της έρευνας και διάσωσης· αυτή τη στιγμή προτεραιότητα είναι η φροντίδα των τραυματιών και όσων έμειναν χωρίς στέγη, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η κατεδάφιση ή η σταθεροποίηση των κτιρίων που έχουν κριθεί επικίνδυνα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, 186.000 άνθρωποι έχουν πληγεί, καθώς περισσότερες από 26.500 κατοικίες έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, με αποτέλεσμα ο αριθμός των εκκενωμένων, ουσιαστικά άστεγων θυμάτων να είναι πολύ υψηλός.

Πού και πώς αναζητούν τους επιζώντες;

Εμείς δεν ήρθαμε με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά και ομάδες έρευνας-διάσωσης, όμως συναντήσαμε πολλές εξειδικευμένες μονάδες από την Κολομβία, τη Βενεζουέλα, το Μεξικό, ακόμη και το Ισραήλ, οι οποίες έχουν στήσει τη βάση τους σε ένα από τα γήπεδα της πόλης.

Δυστυχώς, εννέα ημέρες μετά τον σεισμό, οι πιθανότητες να βρεθούν ζωντανοί άνθρωποι κάτω από τα συντρίμμια είναι πλέον ελάχιστες.

Ποιες συνθήκες δυσκολεύουν τις επιχειρήσεις διάσωσης;

Υπάρχουν πάρα πολλά ασταθή κτίρια, στα οποία οι κάτοικοι δεν μπορούν να επιστρέψουν και, σε πολλές περιπτώσεις, μένουν προσωρινά σε καταυλισμούς με σκηνές που οργανώνει η ίδια η κοινότητα, όσο γίνεται κοντά στα σπίτια και στα προσωπικά τους αντικείμενα.

Έχουν καταγραφεί εξαιρετικά πολλές, σχεδόν διακόσιες, μετασεισμικές δονήσεις, ορισμένες έντασης 3 και 4 βαθμών. Στην πόλη Περέιρα, η καταρρακτώδης βροχή δυσκολεύει τις κατεδαφίσεις και την καθημερινότητα των εκκενωμένων.

Πόσο επικίνδυνο είναι αυτή τη στιγμή να εργάζεται κανείς στην πληγείσα περιοχή;

Παρότι ο νέος πρόεδρος της Κολομβίας, Abelardo Gabriel de la Espriella Otero, που ανέλαβε καθήκοντα στις αρχές Αυγούστου, έχει υποσχεθεί ότι θα κηρύξει πόλεμο σε αυτές τις ομάδες, πρόσφατα σημειώθηκε βομβιστική τρομοκρατική ενέργεια και μια μεγάλη περιοχή στα ανατολικά της πόλης παραμένει υπό την επιρροή των ανταρτών.

Τι είδους βοήθεια είναι τώρα πιο αναγκαία επί τόπου;

Χρειάζονται στήριξη για στέγαση, προσωρινά καταλύματα, επισιτιστική βοήθεια και βασικά αγαθά, καθώς οι εκκενωμένοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στα κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί επικίνδυνα και μπορεί να περάσουν εβδομάδες μέχρι να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση στα προσωπικά τους αντικείμενα.

Σε ποιο βαθμό μπορούν οι αρχές και οι τοπικές κοινότητες να διαχειριστούν αυτή την κατάσταση;

Εντυπωσιακό είναι ότι στον επίσημο χώρο φιλοξενίας που λειτουργεί ο δήμος βρήκαμε μόλις περίπου 100 ανθρώπους, 38 οικογένειες, αριθμός πολύ μικρός σε σχέση με τον πληθυσμό των τριών εκατομμυρίων. Οι περισσότεροι εκκενωμένοι έχουν βρει προσωρινή στέγη σε συγγενείς ή φίλους, κάτι που καθιστά πιο δύσκολη την υποστήριξή τους.

Οι τοπικές κοινότητες και οι γείτονες έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη αλληλεγγύη· για παράδειγμα, ο κεντρικός βαπτιστικός ναός όπου έχουμε στήσει κι εμείς τη βάση μας, από την επομένη του σεισμού συλλέγει τρόφιμα και είδη υγιεινής, τα οποία συσκευάζονται αμέσως σε πακέτα βοήθειας και διανέμονται στους πληγέντες μέσα σε 2-3 ημέρες.

Ποια ήταν μέχρι τώρα η πιο συγκλονιστική στιγμή κατά τις επιχειρήσεις;

Το να συναντάς πολύτεκνες οικογένειες που έχουν χάσει τα πάντα και για τις οποίες ακόμη και η έναρξη της σχολικής χρονιάς που πλησιάζει μοιάζει τώρα με αδύνατη πρόκληση.

Κατά τον σεισμό νωρίς το πρωί, που διήρκεσε ασυνήθιστα πολύ, δύο ολόκληρα λεπτά, η δασκάλα αυτή προστάτεψε με το σώμα της μια άλλη μαθήτρια, η οποία έτσι σώθηκε.

Τι βλέπετε γύρω σας που δεν μπορεί κανείς να αντιληφθεί πραγματικά από τις τηλεοπτικές εικόνες;

Διαπιστώνει κανείς ένα πολύ ισχυρό πνεύμα συνεργασίας, την επιθυμία των Κολομβιανών να βοηθήσουν και να σταθούν όρθιοι. Τη στιγμή της επίσκεψής μας, η βαπτιστική κοινότητα στην Περέιρα μαγείρευε και μοίραζε καθημερινά 2.500 μερίδες ζεστού φαγητού στους επιζώντες. Είδαμε πολυάριθμες εθελοντικές ομάδες να εργάζονται πάνω στα ερείπια, ενώ στα αυτοσχέδια σημεία συλλογής καταφθάνουν συνεχώς προσφορές σε τρόφιμα, είδη υγιεινής και ρουχισμό.

Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τον νέο πρόεδρο

Σύμφωνα με τη γεωλογική υπηρεσία της Κολομβίας, ο σεισμός αυτός ήταν ένας από τους ισχυρότερους που έχει γνωρίσει η χώρα τον τελευταίο αιώνα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, λόγω του μεγάλου βάθους, η δόνηση έγινε αισθητή σε τεράστια έκταση, ενώ ορισμένα ιδιαίτερα ευάλωτα κτίρια δεν άντεξαν την έντονη οριζόντια ταλάντωση.

Η Κολομβία βρίσκεται εξ ορισμού σε μία από τις πιο σεισμικά ενεργές περιοχές του πλανήτη. Την επηρεάζουν οι σύνθετες γεωλογικές διεργασίες στη ζώνη σύγκλισης των λιθοσφαιρικών πλακών Nazca, Νότιας Αμερικής και Καραϊβικής, γι’ αυτό και σημειώνονται τακτικά σεισμοί μικρότερης ή μεγαλύτερης ισχύος.

Ο πρόεδρος της Κολομβίας έχει ήδη ανακοινώσει τη δημιουργία ειδικού ταμείου για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για οικονομικές ζημιές που μπορεί να φτάσουν τα 30 τρισεκατομμύρια κολομβιανά πέσο, δηλαδή περίπου 9,6 δισεκατομμύρια δολάρια.