Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ διεξάγει δεύτερη άτυπη ψηφοφορία για τον επόμενο γενικό γραμματέα

Το ισχυρότερο όργανο του ΟΗΕ, το Συμβούλιο Ασφαλείας, θα συνεδριάσει αργότερα την Παρασκευή για μια ακόμη άτυπη δοκιμαστική ψηφοφορία, προκειμένου να μετρήσει την απήχηση του ολοένα διευρυνόμενου πεδίου διεκδικητών για τη θέση του επόμενου γενικού γραμματέα του οργανισμού.

Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα αναδείχθηκε φαβορί μετά την πρώτη άτυπη ψηφοφορία του περασμένου μήνα, στην οποία τα 15 μέλη του Συμβουλίου, μεταξύ τους και τα πέντε με δικαίωμα βέτο, αξιολογούν μυστικά τους υποψήφιους.

Υποψήφιος είναι επίσης ο Αργεντινός Ραφαέλ Γκρόσι, ο σημερινός επικεφαλής του πυρηνικού επιτηρητή του ΟΗΕ, του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), μαζί με τη Χιλιανή Μισέλ Μπατσελέτ, την Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα από τον Ισημερινό, την Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπέρκετ από τη Γουιάνα, τον Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα και τον Μακί Σαλ από τη Σενεγάλη.

Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου, η Ιβόν Α-Μπάκι από τον Ισημερινό μπήκε στην κούρσα για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος ολοκληρώνει τη δεύτερη πενταετή θητεία του στις 31 Δεκεμβρίου.

«Η πρώτη δοκιμαστική ψηφοφορία έθεσε το πλαίσιο για την κούρσα της γενικής γραμματείας, ενώ η δεύτερη ίσως μας δείξει προς τα πού κινείται», δήλωσε ο Ντάνιελ Φόρτι της International Crisis Group.

«Οι διπλωμάτες αναμένουν διακυμάνσεις στην κατανομή των ψήφων σε σχέση με την ψηφοφορία του Ιουλίου. Οι περισσότεροι θα παρακολουθούν αν τα πρώτα φαβορί θα εδραιώσουν τη στήριξη που έχουν ή θα χάσουν έδαφος», πρόσθεσε.

«Δεν είναι πιθανό κάποιος υποψήφιος να προκύψει από την ψηφοφορία της Παρασκευής με καθαρό προβάδισμα», προειδοποίησε.

Ο Φόρτι εκτίμησε ότι οι χώρες με δικαίωμα βέτο, η Γαλλία, η Ρωσία, η Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ίσως περιμένουν αργότερα για να δηλώσουν τις προτιμήσεις τους, ενώ δεν αποκλείεται να εμφανιστούν και νέοι διεκδικητές.

Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν μπορεί να αποκλείσει αυτό το ενδεχόμενο.

«Αν, για παράδειγμα – κάνω τώρα υποθέσεις – υπάρξει αδιέξοδο γύρω από κάποιον από τους σημερινούς υποψήφιους, αν κανείς δεν “απογειωθεί”, τότε πιστεύω ότι μπορεί να δούμε και άλλους υποψήφιους», είπε ο Νεμπένζια.

Κούρσα διαδοχής του Γκουτέρες: κρίσιμη φάση για τους υποψηφίους

Ακόμη κι αν ένας υποψήφιος συγκεντρώσει τις απαιτούμενες εννέα ψήφους από τις 15 του Συμβουλίου Ασφαλείας, πρέπει επιπλέον να αποφύγει ένα βέτο από τις πέντε μεγάλες δυνάμεις, οι οποίες παραμένουν βαθιά διχασμένες.

Μόλις κάποιος υποψήφιος ξεπεράσει αυτά τα εμπόδια, το όνομά του παραπέμπεται στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη, για έγκριση.

Η δοκιμαστική ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας θεσπίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, σε μια προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο ανάμεσα σε δύο υποψήφιους που μπλοκάρονταν από βέτο.

Ο άτυπος αυτός μηχανισμός διατηρήθηκε, με διάφορες παραλλαγές, παρά τις επικρίσεις από χώρες που αντιτίθενται στην αδιαφανή διαδικασία.

«Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ορισμένοι υποψήφιοι να συνειδητοποιήσουν, μετά την ψηφοφορία της Παρασκευής, ότι οι εκστρατείες τους έχουν φτάσει στο τέλος τους», πρόσθεσε ο Φόρτι.

Κάθε κράτος μέλος οφείλει, ανώνυμα, να αποδώσει σε κάθε υποψήφιο μία από τρεις ενδείξεις: «ενθαρρύνει», «αποθαρρύνει» ή «καμία άποψη».

Αυτό δίνει σε όσους δεν έχουν στήριξη τη δυνατότητα να αποσυρθούν, χωρίς όμως να είναι υποχρεωμένοι.

Στους πρώτους γύρους της διαδικασίας, η οποία αναμένεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες, όλα τα ψηφοδέλτια έχουν το ίδιο χρώμα.

Όμως, μετά από έναν αριθμό ψηφοφοριών που δεν έχει προσδιοριστεί, τα ψηφοδέλτια των πέντε μόνιμων μελών θα αποκτήσουν διαφορετικό χρώμα από εκείνα των εκλεγμένων μελών, ώστε να μπορούν να εντοπίζονται πιθανά βέτο, χωρίς να είναι γνωστό ποια χώρα μπλόκαρε κάθε υποψήφιο.

Παραδοσιακά, η ανώτατη θέση στον ΟΗΕ εναλλάσσεται μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών.

Με βάση αυτήν την αρχή, η θέση θα έπρεπε αυτή τη φορά να ανατεθεί σε υποψήφιο από τη Λατινική Αμερική. Οι περισσότεροι υποψήφιοι προέρχονται πράγματι από την περιοχή, αν και ο Σαλ και ο Οτούνου κατάγονται από την Αφρική.