ABD ve Güney Kore, Trump’ın talimatıyla ortak askeri tatbikatları kısaltacak

Güney Kore ve ABD ordularının, Washington’ın talebi üzerine ortak tatbikatların süresini kısaltma konusunda anlaşmaya vardığı bildirildi. Seul'deki yetkililere göre bu adım, Başkan Donald Trump’ın Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile yeniden iletişim kurma arzusunu yansıtıyor olabilir. Ancak kararın, ABD ile Güney Kore’nin savunma hazırlıklarını zayıflatabileceği değerlendiriliyor.

Trump, hafta başında Pentagon’dan, müttefiklerin yaz döneminde düzenlediği Ulchi Freedom Shield tatbikatlarının kapsamının “önemli ölçüde azaltılmasını” istemişti. Tatbikatlar pazartesi günü başlamıştı.

Trump, kararının başlıca gerekçeleri olarak Kim Jong Un ile arasında bulunduğunu söylediği “çok iyi ilişkiyi” ve Güney Kore’nin ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşa katılmayı reddetmesini gösterdi. Trump ayrıca, Pyongyang açısından tatbikatları “tamamen uygunsuz ve düşmanca” olarak nitelendirmişti.

Güney Kore ordusundan yapılan açıklamada, ABD ile devam eden ortak tatbikatların daha önce planlandığı gibi 27 Ağustos’ta değil, cuma günü sona ereceği belirtildi. Açıklamada, iki ülkenin bazı ortak saha eğitimlerinin kapsamını da küçültme konusunda anlaşmaya vardığı kaydedildi.

Güney Kore ordusu, Seul ve Washington’ın tatbikatların hedeflerine ulaşmak ve ortak savunma duruşunu güçlendirmek amacıyla çeşitli tedbirleri görüşüp hayata geçireceğini bildirdi.

Ulchi Freedom Shield, büyük ölçüde bilgisayar simülasyonlarına dayalı bir komuta yeri tatbikatı olarak düzenleniyor ve müttefiklerin olası bir Kuzey Kore saldırısına karşı hazırlık düzeyini artırmayı amaçlıyor. İki ülke, güvenlik ortamındaki farklı tehditlere doğrudan karşılık vermeye yönelik bir dizi eğitim ve tatbikatı da düzenliyor.

Tatbikatlar ve ilkbahar aylarında gerçekleştirilen benzer nitelikteki bir diğer tatbikat, 1950-1953 Kore Savaşı’na dayanan ABD-Güney Kore ittifakının temel unsurlarından biri konumunda.

Ancak tatbikatlar, Kuzey Kore ile uzun süredir devam eden gerilimin de başlıca kaynaklarından biri. Pyongyang, tatbikatları işgal provası olarak nitelendirirken bunlara provokatif füze denemeleriyle karşılık veriyor. Bu ayki tatbikatların başlamasından birkaç gün önce Kuzey Kore, denize doğru iki balistik füze fırlatmıştı.

Bu ayki tatbikatların iki aşamalı olarak gerçekleştirilmesi planlanıyordu. İlk aşamanın, Kuzey Kore saldırılarının simüle edildiği savunma operasyonlarına odaklanarak bu cuma gününe kadar sürmesi, ikinci aşamanın ise karşı taarruz operasyonlarının denenmesi amacıyla 27 Ağustos’a kadar devam etmesi öngörülüyordu. Pyongyang, karşı taarruz tatbikatlarına karşı genellikle son derece hassas bir tutum sergiliyor.

Kim Jong Un, Trump’ın girişimine henüz yanıt vermedi. Ancak ülkenin resmi haber ajansı KCNA, çarşamba günü erken saatlerde yayımladığı bir yorumda askeri tatbikatları “çılgınca” ve “son derece tehlikeli” olarak nitelendirdi ve rakiplerinin düşmanca girişimlerini tamamen boşa çıkarma sözü verdi.

“ABD ve onun uşak güçleri tarafından gerçekleştirilen savaş tatbikatlarının tehlikeli biçimde tırmandırılması, Kuzey Kore’nin güvenlik haklarına yönelik daha ciddi bir tehdit oluşturuyor,” denildi.

“Kendi meşru müdafaa hakkımızı kullanarak düşmanların askeri tehdidini tamamen etkisiz hale getirmeye devam edeceğiz.”

Uzmanların çoğu, nükleer programındaki ilerlemeler ve Rusya ile genişleyen askeri iş birliğinin kendisine daha fazla özgüven kazandırdığı Kim Jong Un’un, kendisine daha büyük tavizler verilmesi yönünde bir güvence almadığı sürece Trump’ın girişimine yakın zamanda olumlu yanıt vermesinin beklenmediğini belirtiyor.

Trump’ın önceki girişimlerine karşılık Kim, geçen yıl yaptığı açıklamada, ABD’nin diplomasi için ön koşul olarak Kuzey Kore’nin nükleer silahlardan arındırılması talebinden vazgeçmesi halinde görüşmelere dönmeye hazır olabileceğini belirtmişti.

Trump ve Kim, 2018-2019 yılları arasında üç kez bir araya gelmiş, ancak yüksek riskli diplomasi süreci, Kuzey Kore’nin sınırlı nükleer silahsızlanma adımları karşılığında kapsamlı yaptırım muafiyeti talebi konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle sonunda çökmüştü.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’ın ofisi ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, Trump ile Kim arasındaki “dostane ilişkinin” Kore Yarımadası’nda barışı ilerletmek amacıyla iki ülke arasında “anlamlı bir diyaloğa” yol açmasını umduğunu bildirdi.

Bu açıklama, muhafazakâr kesimden sert tepki gördü. Muhafazakârlar, Lee hükümetinin Trump’ın aldığı kararın yol açtığı güvenlik endişeleri yerine Kim-Trump diplomasisinin yeniden başlamasına öncelik verdiğini öne sürdü.