Bahçeli'nin 'İsrail'e karşı' kurulmasını önerdiği Kudüs Paktı nedir?

Türkiye'nin iktidar ortağı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, cuma günü yaptığı yazılı açıklamayla "Kudüs Paktı" adıyla İslam ülkelerini ortak güvenlik ve savunma mekanizmasında bir araya getirecek yeni bir yapı kurulmasını önerdi.

Bahçeli, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında imzalanan "Mekke Anlaşması"nın üye sayısının artırılmasıyla yapının kurulmasını ve İsrail saldırılarının hedefindeki ülke ve bölgeleri kapsayan bir "İslam Barış Gücü"ne dönüştürülmesini istedi.

"Barış ve Güvenliği Tehdit Eden Saldırgan Politikaları Karşısında İsrail’in Etkisizleştirilmesi" başlıklı yazılı açıklamasında önerdiği Kudüs Paktı'nı ortak savunma ve güvenlik girişimi olarak tanımladı.

MHP lideri tarafından yapılan açıklamada, Orta Doğu’da yeni bir güvenlik düzeni kurulması için yedi maddelik öneri sıralandı. İlk maddede Küdus Paktı yer aldı.

Kudüs Paktı neden önerildi?

Bahçeli, Kudüs Paktı önerisini İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’nin İdlib kenti kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının ardından gündeme getirdi.

Saldırının Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini savunan Bahçeli, İsrail’in Gazze, Lübnan, Suriye ve İran’ı kapsayan politikalarının bölgesel bir güvenlik sorununa dönüştüğünü söyledi.

İsrail’in Suriye’de Türkiye’nin güvenlik çıkarlarıyla kesişen adımlar attığını ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’yi dışlamaya çalıştığını öne süren Bahçeli, Ankara’nın çatışma aramadığını ancak millî güvenliğine yönelik tehditleri de görmezden gelmeyeceğini belirtti.

Bahçeli, "Türkiye’nin amacı İsrail dahil hiçbir ülkeyle savaşmak değildir. Ancak hiç kimse Türkiye’nin barış iradesini zafiyet, itidalini acziyet, diplomasiyi önceleyen yaklaşımını caydırıcılıktan yoksunluk olarak yorumlama hatasına düşmemelidir," dedi.

İsrail, 18 Ağustos Salı günü Suriye'nin kuzeybatısındaki İdlib kırsalında bulunan Ebu Zuhur Askerî Hava Üssü'nü vurdu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Türkiye'nin saldırının hedefi olan askeri üsse yerleşme niyetinde olduğunu iddia etti.

Saldırının ardından çarşamba günü yaptığı açıklamada Netanyahu, "Türkiye'nin güneye doğru ilerleyen bir askeri tahkimatına tahammül etmeyeceğiz. Bunu genel hatlarıyla açıkça ifade ettik. Bir mesaj ilettik, ancak görünüşe göre bunu duymadılar. Bu yüzden mesajımızı daha iyi anlamalarını sağladık," dedi.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) ise vurulan askeri üste Türk askeri varlığı bulunmadığını açıkladı. Bakanlık açıklamasında "öncesinde veya saldırı esnasında üste herhangi bir Türk askeri heyeti bulunmadığı" kaydedildi ve İsrail'e "pervasız saldırılarına son vermesi" çağrısı yapıldı.

Vurulan üs Türkiye sınırına yaklaşık 70 kilometre mesafede bulunuyor.

ABD, Rusya, Çin ve AB’ye 'Barış Konseyi' önerisi

MHP lideri Devlet Bahçeli’nin açıklamasında Kudüs Paktı’nın yanı sıra Orta Doğu’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik altı öneri daha yer aldı.

Bunlardan biri, ABD, Rusya, Çin ve Avrupa Birliği’nden oluşacak geçici bir "Orta Doğu Barış Koalisyonu/Konseyi" kurulması oldu. Bahçeli, yapının bölgedeki istikrarı sağlamak amacıyla faaliyet göstermesini önerdi.

Bahçeli üçüncü maddede ise ayrıca Türkiye’nin girişimi ve Birleşmiş Milletler (BM) himayesinde bir "Orta Doğu Güvenlik ve Barış Konferansı" düzenlenmesini istedi. Konferansın, Filistin’de iki devletli kalıcı çözüm ve bölgesel istikrar için bir yol haritası hazırlaması gerektiğini belirtti.

'Ankara Deklarasyonu' ilan edilsin

Bahçeli’nin açıklamasında dördüncü madde olarak yer alan diğer önerisi, Türkiye’nin bölgesel güvenlik yaklaşımını ortaya koyacak bir "Ankara Deklarasyonu" oldu.

Açıklamaya göre deklarasyonda Türkiye’nin İsrail’den gelebilecek olası bir saldırıya karşı tepkisiz kalmayacağı ve ortaya çıkabilecek sonuçlardan Ankara’nın sorumlu tutulamayacağı ilan edilmeli.

Beşinci madde için ise Bahçeli, ateşkes ihlallerini kayıt altına alacak, insani yardım koridorlarını denetleyecek ve sivillerin korunmasına ilişkin gelişmeleri raporlayacak tarafsız bir "Uluslararası Ateşkes Gözlem Misyonu" kurulmasını da önerdi.

Arabuluculuk çalışmalarının tek tek devletlerin girişimleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini savunan MHP lideri, altınca maddede kurumsal ve çok taraflı bir "Uluslararası Arabuluculuk Temas Grubu" oluşturulmasını istedi.

İsrail’e kademeli baskı ve teşvik mekanizması

Bahçeli, son maddede ise yalnızca yaptırım veya diplomatik çağrıların kalıcı sonuç üretmediğini belirterek "Kademeli Diplomatik Baskı ve Teşvik Mekanizması" kurulmasını önerdi.

"Barış için İsrail’in çevrelenmesi" adını verdiği politika kapsamında İsrail üzerindeki siyasi ve ekonomik baskının artırılmasını ve askerî caydırıcılık mekanizmasının devreye sokulmasını isteyen Bahçeli, ateşkesin kalıcı hale gelmesi, yerleşim faaliyetlerinin durması, müzakerelere dönülmesi ve uluslararası hukuka uyulması durumunda ekonomik ve diplomatik teşvikler uygulanabileceğini söyledi.

Bahçeli ayrıca İsrail’e karşı uluslararası yaptırım süreci başlatılmasını, insani ihtiyaçlar dışındaki alanlarda ekonomik yaptırımlar uygulanmasını ve İsrail’in BM üyeliğinin askıya alınmasını savundu. Başta ABD olmak üzere büyük güçlerin İsrail’e koşulsuz desteğinin sona ermesi gerektiğini belirtti.

'Etkisizleştirme bir halkın ortadan kaldırılması değil'

Bahçeli, açıklamasında İsrail’in "etkisizleştirilmesi" ifadesiyle bir devletin veya halkın ortadan kaldırılmasını kastetmediğini vurguladı.

MHP lideri, bu ifadeyi uluslararası hukuka aykırı eylemlerin siyasi, ekonomik, diplomatik ve hukuki araçlarla sınırlandırılması ve saldırgan politikaların sürdürülemez hale getirilmesi olarak tanımladı.

Filistin meselesinin bölgesel güvenliğin merkezinde bulunduğunu belirten Bahçeli, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulması çağrısını yineledi.

Bahçeli, Filistin’de kalıcı siyasi çözüm sağlanmadan Orta Doğu’da sürdürülebilir bir güvenlik mimarisi kurulmasının son derece güç olduğunu ifade etti.